Polska dżungla: Lasy łęgowe to zielone płuca ziemi. Dbajmy o nie

Ze wszystkich polskich lasów to właśnie nadrzeczne łęgi w pełni wegetacji przypominają... gęstą, tropikalną dżunglę. Jest parno, duszno i trudno się poruszać.
T. Gutry
T. Gutry / Tygodnik Solidarność
W dwuipółmetrowych pokrzywach i trzcinach dotkliwie kąsają miriady komarów i meszek, a po zachodzie słońca, żeby nie pobłądzić, najlepiej mieć przy sobie GPS. I tylko spotykane gdzieniegdzie zdziczałe ulęgałki przypominają, że jesteśmy gdzieś nad Wisłą, Wartą, Narwią, Odrą, Bugiem, a nie w Amazonii.

Siedliskiem tego typu lasu są piaszczyste aluwia dużych, dzikich rzek oraz obszary regularnie zalewane. Nadrzeczny łęg dzieli się na wierzbowy i topolowy. Stałym składnikiem łęgu wierzbowego jest wierzba biała, której towarzyszy wierzba krucha oraz krzewy – głównie wierzby: trójpręcikowa, wiciowa, purpurowa oraz jeżyna popielica. Runo lasu porasta mozga trzcinowa, trzcina pospolita, rzepicha zimnowodna, żywokost lekarski, a skraj takiego lasu porastają festony chmielu, kanianek i kielisznika. Natomiast łęg topolowy występuje na tarasie zalewowym, nieco wyżej, a jego podłoże stanowi drobnoziarnisty piasek oraz glina. Wśród drzew królują topole białe, czarne, szare i osiki. W stosunkowo rzadkiej warstwie krzewów przeważa czeremcha zwyczajna, porzeczka czerwona i trzmielina zwyczajna. W bujnym runie łęgu topolowego odnajdziemy m.in. kruszyczka szerokolistnego, bluszczyka kurdybanka, przytulię czepną, podagrycznika pospolitego oraz pokrzywę zwyczajną.

Las łęgowy jest również dużym ekosystemem, gdzie żyje wiele: ssaków (np. wydry, bobry, piżmaki), ok. 300 gatunków ptaków (180 to gatunki lęgowe), w tym wiele zagrożonych w Europie i Polsce. Do najbardziej rzadkich gatunków, takich, których liczebność w Polsce nie przekracza 50 – 60 par, należą: rybitwa białowąsa, kulon, mewa mała i mewa czarnogłowa. A w wodach rzek okresowo zalewających te kompleksy leśne żyją 44 gatunki ryb ( np. sumy, węgorze, miętusy, łososie), minogi, płazy (ropuchy szare, żaby wodne i rzekotki), gady (żółwie błotne, zaskrońce), skorupiaki, owady.

Dzikie, zarośnięte łęgi są obecnie najbogatszym w gatunki zwierząt (ok. 300 gatunków) i roślin środowiskiem leśnym w Europie, będącym równorzędnym odpowiednikiem lasów deszczowych strefy tropikalnej w Ameryce Południowej i Afryce. W łęgu znajduje schronienie przeszło 60 proc. wszystkich gatunków ptaków śródlądowych (latających, brodzących, biegających i pływających) naszego kontynentu. Już to wystarczy, by łęgi zostały objęte stałą ochroną. A przecież mają jeszcze inne znaczenie – łęgi przy wałach powodziowych zmniejszają podczas powodzi siłę i prędkość wody, chroniąc przed zalaniem niżej położone tereny. Pobierają z wody azot, fosfor i inne pierwiastki – im woda płynie wolniej prze zarośla, tym proces samooczyszczania wód jest bardziej wydajny, a woda w rzece bardziej natleniona i czystsza. Lasy łęgowe to zielone płuca ziemi. Dbajmy o nie.

Przemysław Miller 

Artykuł pochodzi z najnowszego numeru "TS" (07/2017) dostępnego także w wersji cyfrowej tutaj

 

POLECANE
Iran zaatakował lotnisko w Azerbejdżanie z ostatniej chwili
Iran zaatakował lotnisko w Azerbejdżanie

Rakiety i drony lecące z kierunku Iranu spadły w czwartek na terytorium lotniska w Azerbejdżanie – poinformowało w czwartek MSZ Azerbejdżanu.

25. urodziny pisma „Nowy Obywatel” gorące
25. urodziny pisma „Nowy Obywatel”

W dniach 20–22 marca 2026 roku w Katowicach odbędzie się impreza jubileuszowa z okazji 25-lecia pisma „Nowy Obywatel”.

Ewakuacja Polaków z Bliskiego Wschodu. Nowe informacje z ostatniej chwili
Ewakuacja Polaków z Bliskiego Wschodu. Nowe informacje

– W czwartek około północy planowany jest powrót pierwszej grupy Polaków ewakuowanych wojskowym transportem z Bliskiego Wschodu – wynika z informacji przekazanych przez rzecznika prasowego DORSZ ppłk. Jacka Goryszewskiego.

Komunikat Straży Granicznej. Nowe doniesienia z granicy z ostatniej chwili
Komunikat Straży Granicznej. Nowe doniesienia z granicy

Straż Graniczna opublikowała najnowsze dane dotyczące sytuacji na granicach Polski. 4 marca 2026 r. Straż Graniczna skontrolowała łącznie ponad 7 tys. osób na granicach z Litwą i Niemcami. Poinformowano też o sytuacji na granicy z Białorusią.

Nie żyje ofiara brutalnego pobicia w woj. kujawsko-pomorskim. Trwają poszukiwania sprawcy z ostatniej chwili
Nie żyje ofiara brutalnego pobicia w woj. kujawsko-pomorskim. Trwają poszukiwania sprawcy

Mężczyzna brutalnie pobity 11 lutego w Wąbrzeźnie w woj. kujawsko-pomorskim zmarł. Jeden z podejrzanych nadal jest poszukiwany.

Ceny paliw mocno w górę. 7 zł za litr to sufit czy przystanek? z ostatniej chwili
Ceny paliw mocno w górę. 7 zł za litr to sufit czy przystanek?

Podwyżek na stacjach paliw nie da się uniknąć. – Sytuacja na rynku paliw zmierza w kierunku 7 zł za litr – twierdzi prezes spółki Unimot Adam Sikorski.

Lecą na Bliski Wschód po Polaków. Jest komunikat DORSZ z ostatniej chwili
Lecą na Bliski Wschód po Polaków. Jest komunikat DORSZ

Samoloty Sił Powietrznych RP wystartowały z Polski, aby wesprzeć działania związane z ewakuacją polskich obywateli z rejonu Bliskiego Wschodu – poinformowało w czwartek po godz. 6 Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych.

IMGW wydał komunikat. Oto co nas czeka w najbliższych dniach z ostatniej chwili
IMGW wydał komunikat. Oto co nas czeka w najbliższych dniach

W czwartek i piątek ma być pogodnie, ale miejscami pojawią się mgły ograniczające widzialność – informuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

Wiceszef Pentagonu: Iran gotowy, by uderzać nie tylko na Bliskim Wschodzie, ale potencjalnie w NATO z ostatniej chwili
Wiceszef Pentagonu: Iran gotowy, by uderzać nie tylko na Bliskim Wschodzie, ale potencjalnie w NATO

– Widzimy wyraźnie, że Iran jest gotowy, by uderzać w różne kraje, nie tylko na Bliskim Wschodzie, ale też potencjalnie w NATO – powiedział w środę wiceszef Pentagonu Elbridge Colby. Wiceminister podczas spotkania w think tanku Council on Foreign Relations odpowiadał na pytania m.in. dotyczące amerykańsko-izraelskiej operacji przeciwko Iranowi.

Polski SAFE kontra niemiecki SAFE tylko u nas
Polski SAFE kontra niemiecki SAFE

Rząd się spieszy. Spieszy się tak, jakby jutra miało nie być. Jakby trzeba było już dziś podpisać zobowiązanie, które będą spłacać dzieci – te dzisiejsze dziesięcio- i dwunastolatki. Program SAFE przedstawiany jest jako oczywistość, europejska konieczność, jedyna droga. Tyle że to droga długu na dekady, z warunkami pisanymi w Brukseli i kontrolą co pół roku.

REKLAMA

Polska dżungla: Lasy łęgowe to zielone płuca ziemi. Dbajmy o nie

Ze wszystkich polskich lasów to właśnie nadrzeczne łęgi w pełni wegetacji przypominają... gęstą, tropikalną dżunglę. Jest parno, duszno i trudno się poruszać.
T. Gutry
T. Gutry / Tygodnik Solidarność
W dwuipółmetrowych pokrzywach i trzcinach dotkliwie kąsają miriady komarów i meszek, a po zachodzie słońca, żeby nie pobłądzić, najlepiej mieć przy sobie GPS. I tylko spotykane gdzieniegdzie zdziczałe ulęgałki przypominają, że jesteśmy gdzieś nad Wisłą, Wartą, Narwią, Odrą, Bugiem, a nie w Amazonii.

Siedliskiem tego typu lasu są piaszczyste aluwia dużych, dzikich rzek oraz obszary regularnie zalewane. Nadrzeczny łęg dzieli się na wierzbowy i topolowy. Stałym składnikiem łęgu wierzbowego jest wierzba biała, której towarzyszy wierzba krucha oraz krzewy – głównie wierzby: trójpręcikowa, wiciowa, purpurowa oraz jeżyna popielica. Runo lasu porasta mozga trzcinowa, trzcina pospolita, rzepicha zimnowodna, żywokost lekarski, a skraj takiego lasu porastają festony chmielu, kanianek i kielisznika. Natomiast łęg topolowy występuje na tarasie zalewowym, nieco wyżej, a jego podłoże stanowi drobnoziarnisty piasek oraz glina. Wśród drzew królują topole białe, czarne, szare i osiki. W stosunkowo rzadkiej warstwie krzewów przeważa czeremcha zwyczajna, porzeczka czerwona i trzmielina zwyczajna. W bujnym runie łęgu topolowego odnajdziemy m.in. kruszyczka szerokolistnego, bluszczyka kurdybanka, przytulię czepną, podagrycznika pospolitego oraz pokrzywę zwyczajną.

Las łęgowy jest również dużym ekosystemem, gdzie żyje wiele: ssaków (np. wydry, bobry, piżmaki), ok. 300 gatunków ptaków (180 to gatunki lęgowe), w tym wiele zagrożonych w Europie i Polsce. Do najbardziej rzadkich gatunków, takich, których liczebność w Polsce nie przekracza 50 – 60 par, należą: rybitwa białowąsa, kulon, mewa mała i mewa czarnogłowa. A w wodach rzek okresowo zalewających te kompleksy leśne żyją 44 gatunki ryb ( np. sumy, węgorze, miętusy, łososie), minogi, płazy (ropuchy szare, żaby wodne i rzekotki), gady (żółwie błotne, zaskrońce), skorupiaki, owady.

Dzikie, zarośnięte łęgi są obecnie najbogatszym w gatunki zwierząt (ok. 300 gatunków) i roślin środowiskiem leśnym w Europie, będącym równorzędnym odpowiednikiem lasów deszczowych strefy tropikalnej w Ameryce Południowej i Afryce. W łęgu znajduje schronienie przeszło 60 proc. wszystkich gatunków ptaków śródlądowych (latających, brodzących, biegających i pływających) naszego kontynentu. Już to wystarczy, by łęgi zostały objęte stałą ochroną. A przecież mają jeszcze inne znaczenie – łęgi przy wałach powodziowych zmniejszają podczas powodzi siłę i prędkość wody, chroniąc przed zalaniem niżej położone tereny. Pobierają z wody azot, fosfor i inne pierwiastki – im woda płynie wolniej prze zarośla, tym proces samooczyszczania wód jest bardziej wydajny, a woda w rzece bardziej natleniona i czystsza. Lasy łęgowe to zielone płuca ziemi. Dbajmy o nie.

Przemysław Miller 

Artykuł pochodzi z najnowszego numeru "TS" (07/2017) dostępnego także w wersji cyfrowej tutaj


 

Polecane