Oświatowa Solidarność negatywnie o zmianach w systemie oceniania uczniów

Oświatowa "Solidarność" po ostatnim posiedzeniu sekretariatu negatywnie oceniła projekt MEN ws. oceniania uczniów. W opinii z 8 czerwca 2026 roku możemy przeczytać:

Projekt zawiera rozwiązania, które w ocenie KSNiO NSZZ „Solidarność” pogłębiają chaos interpretacyjny w szkołach, zwiększają obciążenia nauczycieli, ograniczają ich autonomię zawodową oraz nie rozwiązują zasadniczych problemów związanych z ocenianiem, pracą własną ucznia i organizacją procesu dydaktycznego. Szczególnie krytycznie oceniamy projektowane zmiany dotyczące prac domowych, oceny zachowania oraz niedostateczne uwzględnienie konsekwencji organizacyjnych wprowadzania zajęć praktyczno-technicznych. Jednocześnie dostrzegamy, że część rozwiązań dotyczących egzaminów klasyfikacyjnych, egzaminów poprawkowych i sprawdzianu wiadomości i umiejętności może służyć uporządkowaniu praktyki, jednak wymaga doprecyzowania.

Według związkowców projekt nie został poparty rzetelną oceną skutków regulacji w zakresie realnego wpływu na pracę nauczycieli, obciążenia organizacyjnego szkół, czas pracy rad pedagogicznych, sytuację dyrektorów oraz koszty wdrożenia zmian.

Fikcja prawna

W opinii KSNiO prace domowe utrwalają fikcję prawną i zwiększają obciążenie nauczycieli, a projektowane przepisy będą powodowały następujące problemy:

1. zwiększenie obowiązków nauczycieli poprzez konieczność sprawdzania każdej wykonanej pracy domowej; 
2. zwiększenie obowiązków informacyjnych wobec uczniów i ich rodziców;
3. konieczność monitorowania systematyczności wykonywania prac domowych, jeżeli ma ona być uwzględniana przy ocenie rocznej;
4. ryzyko sporów z rodzicami o wpływ prac domowych na ocenę roczną;
5. dalsze osłabienie autorytetu nauczyciela w zakresie organizacji procesu dydaktycznego; 6. brak realnego instrumentu motywowania ucznia do systematycznej pracy własnej.

 KSNiO NSZZ „Solidarność” z niepokojem ocenia także projektowane zmiany dotyczące podstawowych obszarów uwzględnianych przy ustalaniu śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania, "Przy ocenie zachowania zostają wprowadzone wyjątkowo nieostre i subiektywne kryteria" - czytamy.

Ws. egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych i sprawdzianów wiadomości częściowo uznano za zasadny kierunek zmian, jednak wymaga on doprecyzowania. 

Zastrzeżenia budzi jednak sztywne określenie czasu trwania egzaminu lub sprawdzianu, zwłaszcza w przypadku różnych przedmiotów i różnych form sprawdzania wiadomości oraz umiejętności. Inny charakter ma egzamin z przedmiotu humanistycznego, inny z matematyki, języka obcego, przedmiotów zawodowych, artystycznych czy praktycznych -

czytamy.

Także zajęcia praktyczno-techniczne wymagają zmian terminologicznych i oceny skutków organizacyjnych.

Propozycje "S"

W związku z powyższym KSNiO NSZZ „Solidarność” zaapelowała o:

1. odstąpienie od projektowanej konstrukcji, w której prace domowe pozostają formalnie nieobowiązkowe, a jednocześnie systematyczność ich wykonywania może wpływać na ocenę roczną;
2. dopuszczenie możliwości oceniania prac domowych jako elementu oceniania bieżącego, na jasnych zasadach określonych w rozporządzeniu oraz statucie szkoły;
3. doprecyzowanie katalogu kryteriów oceny zachowania, w szczególności usunięcie albo zmianę pojęcia „przejmowania odpowiedzialności za własny rozwój i realizację zamierzonych celów”;
4. doprecyzowanie zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych, egzaminów poprawkowych i sprawdzianu wiadomości z uwzględnieniem specyfiki przedmiotów oraz potrzeb uczniów;
5. uzupełnienie uzasadnienia projektu o analizę wpływu zmiany „techniki” na „zajęcia praktyczno-techniczne” na ocenianie i klasyfikowanie uczniów;
6. wskazanie, że wdrożenie zajęć praktyczno-technicznych wymaga równoległych działań organizacyjnych i finansowych dotyczących wyposażenia pracowni, bezpieczeństwa oraz liczebności grup;
7. doprecyzowanie procedury dokumentowania zwolnienia ucznia lub słuchacza z nauki jazdy na podstawie zaświadczenia o ukończeniu szkolenia;
8. ponowne opracowanie Oceny Skutków Regulacji z uwzględnieniem realnego wpływu projektu na pracę nauczycieli, dyrektorów i szkół;
9. wprowadzenie ewaluacji skutków rozporządzenia po pierwszym roku obowiązywania;
10. przeprowadzenie rzeczywistych konsultacji z reprezentatywnymi organizacjami związkowymi, dyrektorami szkół oraz nauczycielami praktykami.