Rocznica Odsieczy Wiedeńskiej. Bp Lechowicz w Austrii: Broń wymierzona w Boga obraca się w kierunku człowieka

Liturgię poprzedziło zapalenie zniczy na kahlenberskim cmentarzu, na grobach Polaków poległych w obronie Wiednia w 1683 r. Następnie przed pomnikiem króla Jana III Sobieskiego złożono wieńce.

Mszy św. w Polskim Sanktuarium Narodowym pw. św. Józefa przewodniczył abp Mieczysław Mokrzycki, metropolita lwowski obrządku łacińskiego. Homilię wygłosił bp Wiesław Lechowicz, biskup polowy Wojska Polskiego.

Uczestnicy

W uroczystości uczestniczyli m.in. Pierwsza Dama Marta Nawrocka oraz Zenon Kosiniak-Kamysz, ambasador nadzwyczajny i pełnomocny Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Austrii. Obecni byli również przedstawiciele Kancelarii Prezydenta RP: Paweł Szefernaker, sekretarz stanu i szef Gabinetu Prezydenta RP, Jan Józef Kasprzyk, doradca Prezydenta RP oraz Leszek Skiba, społeczny doradca Prezydenta RP. Obecni byli także gen. dyw. Sławomir Lidwa z kadrą dowódczą i żołnierzami 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej z pocztem sztandarowym.

"Wyciągać lekcję z historii"

Msza św. była pierwszą, uroczystą Eucharystią sprawowaną w kościele św. Józefa po jego generalnym remoncie i pracach konserwatorskich.

W homilii bp Lechowicz nawiązał do znaczenia Odsieczy Wiedeńskiej oraz postaci Jana III Sobieskiego. Przywołał opinię historyka prof. Andrzeja Nowaka, wskazującego, że udział Rzeczypospolitej w walce z Imperium Osmańskim wynikał zarówno z interesu państwa polskiego, jak i długofalowego interesu Europy.

Biskup polowy podkreślił jednak, że współczesne wspominanie wydarzeń z 1683 r. nie może służyć podsycaniu nowych podziałów.

Wspominamy dzisiaj tamto wydarzenie nie po to, by jątrzyć i dzielić, lecz przeciwnie – by wyciągać lekcje z historii naznaczonej podziałami i wojnami

– powiedział.

"Wynaturzenie i obraza Boga"

Zaznaczył, że Bóg czczony zarówno przez chrześcijan, jak i wyznawców islamu jest Bogiem łaskawym i miłosiernym. 

Wypowiadanie zatem wojny w imię Boga i w imię religii jest wynaturzeniem, jest obrazą Boga i człowieka

– podkreślił.

Warunki budowania pokoju

Zdaniem bp. Lechowicza pierwszym warunkiem budowania pokoju jest respektowanie Boga i Jego przykazań, które – jak przypomniał za św. Pawłem – streszczają się w przykazaniu miłości. Zwrócił uwagę, że tam, gdzie człowiek ponad prawo moralne stawia własną wolę i usiłuje narzucić ją innym, zamiast pokoju pojawia się konflikt.

Broń wymierzona w Boga obraca się zawsze w kierunku człowieka i przeciwko człowiekowi 

– powiedział.

Biskup polowy wskazał, że Kahlenberg, miejsce pamiętające bitwę z 1683 r., jest szczególnie odpowiednią przestrzenią do sprzeciwu wobec „kultury potęgi”. Odnowiona świątynia – wskazywał – powinna przypominać o Bogu, podnosić wzrok człowieka ku Stwórcy, uczyć pokory i ostrzegać przed pychą.

Bp Lechowicz podziękował wszystkim, którzy przyczynili się do odnowienia kościoła, szczególnie jego rektorowi o. Romanowi Krekorze CR.

Nawiązując do słynnego zawołania Jana III Sobieskiego „Venimus, vidimus, Deus vincit” – „Przybyliśmy, zobaczyliśmy, Bóg zwyciężył” –  biskup polowy zwrócił uwagę na użycie liczby mnogiej. Jak mówił, wskazuje ona na drugi, obok wiary w Boga, warunek życia w pokoju – solidarność połączoną z odpowiedzialnością za dobro wspólne.

Jan III Sobieski ze swoimi rycerzami kierował się nie tylko względem na Rzeczpospolitą, ale i na los Europy 

– powiedział. Dodał, że także odrestaurowana świątynia na Kahlenbergu jest świadectwem solidarności osób i instytucji oraz troski o dobro wspólne.

Czytaj również

Polacy ocenili Martę Nawrocką. Pozytywne opinie wyraźnie dominują [SONDAŻ]

Eurowizja 2026. Marta Nawrocka przesłała krótką wiadomość do Alicji Szemplińskiej

Nowy sondaż o pierwszej damie. Tak Polacy oceniają Martę Nawrocką

Para Prezydencka złożyła Polakom świąteczne życzenia

Marta Nawrocka z wizytą u Melanii Trump. "Wspólnie kształtujemy przyszłość"

Marta Nawrocka poleci do USA. W planie spotkanie z Melanią Trump

Codzienne małe decyzje

Biskup polowy podziękował żołnierzom Wojska Polskiego i zaprzyjaźnionych armii, którzy – jak zaznaczył – „wiernie i z oddaniem stoją na straży naszego bezpieczeństwa i pokoju”.

Podkreślił jednocześnie, że zwycięstwo „logiki pokoju nad logiką siły” najczęściej nie dokonuje się poprzez spektakularne czyny, lecz poprzez codzienne decyzje i gesty: powstrzymanie się od złośliwego słowa, podanie ręki na pojednanie, rozmowę czy życzliwe spojrzenie.

Wiele wojen rozpoczyna się w głowach i gabinetach polityków, ale jeszcze więcej wojen ma swoje źródło w naszych sercach

– powiedział.

Odnowienie kościoła

Na zakończenie bp Lechowicz wyraził nadzieję, że odnowiony kościół, choć przypomina o zbrojnym starciu sprzed kilku stuleci, będzie dla współczesnych i przyszłych pokoleń „szkołą pokoju”.

Obyśmy z przebywania w obecności Jezusa czerpali motywację i moc do kierowania się na co dzień nie logiką siły, lecz logiką pokoju

– powiedział.

Podczas uroczystości bp Wiesław Lechowicz odznaczył o. Romana Krekorę CR, rektora kościoła św. Józefa na Kahlenbergu, medalem Ordynariatu Polowego „Gloria Intrepidis et animi promptis”. Odznaczenie było wyrazem uznania dla jego zaangażowania w opiekę nad polskim sanktuarium oraz troskę o zachowanie jego dziedzictwa.

Po Eucharystii odbył się Apel Pamięci z udziałem żołnierzy 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej im. Króla Jana III Sobieskiego, a następnie program artystyczny.

Świątynia związana z historią Polski

Historia kościoła św. Józefa sięga pierwszej połowy XVII w. Założenie kamedulskie na Kahlenbergu powstało z inicjatywy marszałka wielkiego koronnego Mikołaja Wolskiego, który zabiegał u cesarza Ferdynanda II o utworzenie tam eremu. Kamień węgielny pod świątynię położono w 1629 r. W lipcu 1683 r. kościół został zniszczony przez wojska osmańskie. Według tradycji rankiem 12 września, przed decydującą bitwą, w jego ruinach legat papieski Marco d’Aviano odprawił Mszę św., w której uczestniczył Jan III Sobieski. Odbudowę zakończono w XVIII w. Po kasacie klasztoru i kolejnych okresach zniszczeń świątynię na początku XX w. objęli opieką polscy zmartwychwstańcy, którzy sprawują ją do dziś.

Szczególnym miejscem w kościele jest Kaplica Sobieskiego, związana z tradycją Mszy św. poprzedzającej bitwę. Jej wystrój przypomina o polskim królu i Odsieczy Wiedeńskiej. W świątyni i jej otoczeniu znajdują się liczne polskie pamiątki, w tym tablice poświęcone Janowi III Sobieskiemu i wizycie Jana Pawła II na Kahlenbergu w 1983 r. W zakrystii urządzono również Muzeum Odsieczy Wiedeńskiej. Kościół św. Józefa jest dziś Polskim Sanktuarium Narodowym na Kahlenbergu.

Kompleksowy remont świątyni poprzedziło kilka lat badań. W 2022 r. wykonano szczegółową inwentaryzację kościoła i części klasztornej, oceniono konstrukcję budynku oraz jego stan pod względem zawilgocenia i zagrożeń biologicznych, a także przeprowadzono kwerendę archiwalną. Rok później opracowano projekt konserwacji i restauracji. Zakres przedsięwzięcia objął elewacje oraz wnętrza kościoła – nawę, prezbiterium, kryptę, narteks, zakrystię i wieżę – a także część dawnego klasztoru wraz z wystrojem architektonicznym.

Zasadnicze prace budowlane rozpoczęły się we wrześniu 2025 r. Ich celem było długotrwałe zabezpieczenie zabytkowej substancji świątyni. Austriackie media zwracały uwagę, że przedsięwzięcie finansowane jest z darowizn i wiąże się również z przygotowaniem kościoła do zbliżającego się 400-lecia jego powstania.