Walka o TK. WP: Ośmiu sędziów rozważa zmianę liczenia kworum

Spór o kworum. Zamiast dziesięciu sędziów wystarczy ośmiu?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami do ważności Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego potrzebna jest obecność co najmniej dwóch trzecich ogólnej liczby sędziów. Konstytucja przewiduje piętnastoosobowy skład TK, co oznacza kworum wynoszące dziesięć osób. Według ustaleń dziennikarzy WP Grzegorza Osieckiego i Tomasza Żółciaka grupa ośmiu sędziów wybranych przez obecny Sejm rozważa jednak inne rozwiązanie. Plan zakłada niewliczanie do ogólnej liczby sędziów trzech osób: Bogdana Święczkowskiego, Bartłomieja Sochańskiego oraz Jarosława Wyrembaka.

Pierwsi dwaj zostali objęci zarządzeniami o przerwie w czynnościach służbowych, wydanymi przez Annę Korwin-Piotrowską. Z kolei status Jarosława Wyrembaka jest kwestionowany przez część środowiska prawniczego. W takim wariancie podstawą obliczenia kworum byłoby nie piętnastu, lecz dwunastu sędziów. Dwie trzecie tej liczby to osiem osób. Przyjęcie takiej interpretacji pozwoliłoby grupie ośmiu sędziów uznać Zgromadzenie Ogólne za zdolne do podejmowania uchwał. Nie przesądza to jednak o prawnej skuteczności ewentualnych decyzji.

Anna Korwin-Piotrowska popiera nowe rozwiązanie

Sędzia Anna Korwin-Piotrowska, która po odsunięciu Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego ogłosiła przejęcie kierowania pracami Trybunału, przyznała w rozmowie z WP, że opowiada się za takim sposobem liczenia kworum. Zastrzegła jednocześnie, że ostateczne decyzje mają należeć do Zgromadzenia Ogólnego.

We wtorek, 3 listopada, sędziowie mają zebrać się w siedzibie Trybunału przy Alei Szucha w Warszawie. Według informacji przekazanych przez Korwin-Piotrowską w radiowej Trójce obrady prawdopodobnie rozpoczną się o godzinie 15.30. Nie wiadomo jednak, czy w posiedzeniu wezmą udział sędziowie kwestionujący decyzje nowego kierownictwa.

Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej kwestionuje interpretację

Poważne zastrzeżenia do proponowanego sposobu obliczania kworum zgłosił Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej. W jego ocenie ustawowe określenie ogólnej liczby sędziów odnosi się do konstytucyjnego składu Trybunału, czyli piętnastu osób. Rosati wskazuje również, że nawet przy przyjęciu odmiennej interpretacji nie ma podstaw do pomijania sędziów, którzy czasowo nie wykonują obowiązków służbowych.

Oznaczałoby to, że niezależnie od wydanych zarządzeń dotyczących Święczkowskiego i Sochańskiego wymagane kworum nadal wynosiłoby dziesięć osób. Podobne stanowisko przedstawił poseł Krzysztof Szczucki. Jego zdaniem zawieszenie sędziego w czynnościach nie powoduje utraty statusu sędziego, a więc nie powinno wpływać na ustalanie liczby osób wymaganych do ważności Zgromadzenia Ogólnego.

Podstawę prawną określającą kworum Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego stanowi art. 8 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2393). Zgodnie z jego brzmieniem: „Zgromadzenie Ogólne podejmuje uchwały bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej 2/3 ogólnej liczby sędziów Trybunału, chyba że ustawa stanowi inaczej”. Ponieważ Trybunał Konstytucyjny liczy zgodnie z art. 194 ust. 1 Konstytucji RP piętnastu sędziów, przy obliczaniu kworum od pełnego składu wymagana jest obecność co najmniej dziesięciu osób. Propozycja uznania ośmiu sędziów za wystarczające kworum budzi zatem spór prawny, ponieważ ustawa nie przewiduje wprost możliwości obniżenia tego progu wskutek odsunięcia części sędziów od wykonywania czynności służbowych.

Czytaj również

„GW”: „Gdyby nie prezydent, sytuację w TK byśmy ustabilizowali”

Od 2 listopada oddziały prewencji Policji w pełnej gotowości. W wyposażeniu pistolety maszynowe

Spór o TK uderza w emerytów i podatników. Nieopublikowane wyroki utrudniają odzyskanie pieniędzy

Solidarność nie odpuszcza. Bartłomiej Mickiewicz: Będziemy przed Trybunałem i będziemy go bronić

Tusk stawia ultimatum prezydentowi ws. TK i oskarża go o przemoc

Po zamachu TK złoty mocno traci. Tak źle nie było od lat

Budżet Trybunału na 2027 rok i postępowania dyscyplinarne

Wtorkowe Zgromadzenie Ogólne ma mieć znaczenie nie tylko organizacyjne. Według ustaleń WP jednym z głównych celów sędziów jest przyjęcie planu finansowego Trybunału Konstytucyjnego na 2027 rok. Uchwała zatwierdzająca plan dochodów i wydatków miałaby zostać przekazana ministrowi finansów, aby umożliwić uwzględnienie jej podczas prac nad przyszłorocznym budżetem państwa.

Drugą istotną kwestią jest przygotowanie postępowań dyscyplinarnych dotyczących Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego. Sędziowie mają rozważyć losowanie składów odpowiedzialnych za zbadanie zasadności zarządzeń o odsunięciu obu sędziów od wykonywania obowiązków.

W dalszej perspektywie możliwe jest również rozpatrzenie wniosków prokuratury dotyczących uchylenia immunitetów. Nie jest jednak przesądzone, czy ta kwestia znajdzie się już w porządku wtorkowych obrad.

Spór o legalność odsunięcia kierownictwa TK

W centrum konfliktu pozostaje również pytanie o podstawy prawne decyzji podjętych przez Annę Korwin-Piotrowską. Zwolennicy jej działań powołują się na przepisy pozwalające na odpowiednie stosowanie regulacji dotyczących sędziów Sądu Najwyższego i sądów powszechnych do sytuacji nieuregulowanych w przepisach o Trybunale Konstytucyjnym. Przeciwnicy takiej interpretacji kwestionują możliwość wykorzystania tych regulacji do odsunięcia prezesa i wiceprezesa TK oraz zmiany sposobu kierowania instytucją.

Sędziowie wybrani w poprzednich kadencjach określili wydarzenia w Trybunale jako bezprawne i zaapelowali do organów państwa o podjęcie działań zmierzających do rozwiązania kryzysu. Brak porozumienia oznacza, że nawet gdyby ośmiu sędziów przyjęło uchwały, ich ważność mogłaby zostać zakwestionowana.