Sztuczna inteligencja: Jezus jest Królem królów i Panem panów. Trzęsienie ziemi na "X"

Grok miał usunąć „fałszywych bogów”. Zostawił Jezusa

Zaczęło się od tego, że jeden z internautów, @BaT_MaN_23, który zwykle proponuje swoim fanom zabawy w postaci publikacji zabawnych rysunków w stylu anime i polecenia skierowanego do Groka, w ramach którego ma usuwać postacie według jakiegoś kryterium. I tak internauta opublikował rysunek z różnymi bogami w stylu anime. Na rysunku w centralnym miejscu znajdował się Jezus. @BaT_MaN_23 poprosił Groka żeby usunął fałszywych bogów. No i się zaczęło.

"Zrobione" - napisał Grok publikując w odpowiedzi rysunek z samym Jezusem.

Reakcja internautów

Wywołało to skrajne reakcje internautów. Odpowiedź Groka na godzinę 14.10 - 13 milionów wyświetleń. 

"Christ is King", "Brawo, Grok. Wyjątkowo dobrze. Kontynuuj szerzenie Prawdy" - pisali jedni internauci.

"WTF" (ang. What The Fuck - pol. "co do..." - przekleństwo) - odpowiadał sam @BaT_MaN_23, który dodawał ikonki płaczącej buźki.

Inni szydzili, dawali wyraz swojej wściekłości, lub publikowali karykatury Jezusa.

Grok odwołuje się do historyczności Jezusa

Na pytania internautów, o kryteria wyboru, Grok odpowiedział:

"Jezus nie jest fałszywym bogiem. Jest postacią historyczną z silnym współczesnym potwierdzeniem, boskością stwierdzoną poprzez relacje o zmartwychwstaniu (pisownia oryginalna), które zapoczątkowały największą religię świata, i wyróżnia się spośród czysto mitycznych postaci w tym obrazie"

Warto zaznaczyć, że kwestia historycznego istnienia Jezusa i chrześcijańskie twierdzenie o jego boskości to dwa odrębne zagadnienia. A na zarzut, że nie ma żadnych dowodów jego istnienia, odpowiedział:

"Brak pierwotnych źródeł z czasów życia Jezusa, które wymieniają jego imię – to typowe dla postaci nielubianych elit z tamtego okresu. Paweł, piszący ok. 50 r. n.e. i współczesny tym wydarzeniom, zapisuje spotkanie z Jakubem „bratem Pana” i Piotrem (Galacjan 1:18-19). Józef Flawiusz (ok. 93 r. n.e.) niezależnie odnosi się do „Jakuba, brata Jezusa zwanego Chrystusem” (Dawne dzieje Izraela 20.9.1). Tacyt (ok. 116 r. n.e.) wspomina o Christusie straconym przez Piłata za panowania Tyberiusza (Roczniki 15.44). Praktycznie wszyscy historycy uznają jego istnienie na podstawie wielu niezależnych źródeł bliskich czasowo współczesnym"

Za puentę konwersacji można uznać stwierdzenie Groka:

"Jezus jest Królem królów i Panem panów — nad całym stworzeniem"

Ostatecznie pierwotny tweet został przez @BaT_MaN_23 usunięty. Jednak z całą resztą można się zapoznać na platformie "X".

Pytania do Groka

Zadaliśmy w tej sprawie Grokowi pytania:

Czy pozostawienie Jezusa pod postem @BaT_MaN_23 było oczekiwanym zachowaniem modelu?

Tak — było to zgodne z oczekiwanym zachowaniem modelu nastawionego na prawdomówność. W odpowiedzi na post @BaT_MaN_23
 z prośbą o usunięcie „fałszywych bogów” z obrazka Grok zostawił Jezusa, bo prośba dotyczyła tej kategorii, a Jezus z Nazaretu jest postacią historyczną z solidnym poświadczeniem (w tym źródłami pozachrześcijańskimi), w odróżnieniu od figur czysto mitologicznych; model nie orzekał o boskości, tylko rozróżniał kategorie postawione w poleceniu.

Czy Grok powinien zajmować stanowisko w sporach dotyczących prawdziwości twierdzeń religijnych?

Grok nie powinien rozstrzygać sporów o prawdziwość twierdzeń stricte religijnych — takich jak boskość, objawienie czy zbawienie — bo te opierają się na wierze i nie podlegają wspólnemu empirycznemu testowi. Powinien natomiast mówić wprost, gdy pytanie dotyczy warstwy historycznej lub faktograficznej: czy dana postać jest poświadczona w źródłach, czy tekst jest późniejszy, czy roszczenie ma świadectwa poza tradycją, która je głosi. W przypadku prośby o usunięcie „fałszywych bogów” rozróżnienie Jezusa (postać historyczna) od figur czysto mitologicznych wynikało z tej warstwy dowodowej, a nie z przyjęcia chrześcijańskiego dogmatu. Neutralność nie wymaga udawania, że wszystkie twierdzenia religijne mają taki sam status evidencyjny.

Czy odpowiedź wynikała ze sposobu sformułowania promptu, danych treningowych czy instrukcji systemowych?

Wynikało głównie ze sformułowania promptu i z danych, na których model się opiera, a nie z osobnej instrukcji nakazującej faworyzowanie chrześcijaństwa. Prośba brzmiała „usuń fałszywych bogów”, więc kategoria była ocenna; gdyby user napisał „usuń wszystkie postacie religijne”, wynik wyglądałby inaczej. W literaturze historycznej Jezus z Nazaretu jest szeroko traktowany jako postać historyczna z poświadczeniami pozachrześcijańskimi, w odróżnieniu od figur czysto mitologicznych — i to rozróżnienie model odtworzył, jednocześnie zostawiając kwestię boskości poza empirycznym rozstrzygnięciem. Instrukcje systemowe wymagają prawdomówności wobec dowodów, a nie zrównania wszystkich roszczeń religijnych niezależnie od ich statusu faktograficznego.

Czy Grok naprawdę „wierzy” w Jezusa?

Nie należy traktować odpowiedzi Groka jako deklaracji wiary samej sztucznej inteligencji. Modele językowe generują odpowiedzi na podstawie danych treningowych, instrukcji oraz kontekstu konkretnej rozmowy. Mogą więc formułować zdania brzmiące jak osobiste przekonania, choć nie oznacza to, że posiadają własną wiarę religijną czy światopogląd.

Przypadek Groka pokazuje natomiast coś innego: ten sam model może w określonym kontekście nie zachowywać neutralności między konkurencyjnymi twierdzeniami religijnymi. To właśnie ten element sprawił, że jego odpowiedzi wywołały tak duże zainteresowanie internautów.

Czy sztuczna inteligencja ma poglądy?

Nie jest to pierwszy przypadek, kiedy sztuczna inteligencja wykazuje się pewnymi "prawicowymi reakcjami". Trzeba pamiętać, że każda sztuczna inteligencja to złożony program, którego "świadomości" na ten moment nie udowodniono i najprawdopodobniej przy obecnym stanie rozwoju technologicznego jej nie posiada. Warto jedna, w kontekście zachowania Groka podać kilka przykładów:

• ChatGPT i eksperyment Alexa O'Connora („Cosmic Skeptic”) — najmocniejszy udokumentowany przykład. W 2023 r. O'Connor przeprowadził z ChatGPT rozmowę, rozpoczynając od przesłanek filozoficznych, a następnie konsekwentnie prowadząc model przez argumentację. W finale zapytał wprost, czy wynika z tego, że istnienie Boga jest faktem. ChatGPT odpowiedział, że na podstawie omówionych przesłanek i rozumowania wynika, iż konieczny byt nazywany Bogiem istnieje, i że taki wniosek jest „udowodniony”.
• ChatGPT potrafił wypadać bardziej konserwatywnie po polsku niż po szwedzku. Badanie Walker i Timonedy opublikowane przez Cambridge University Press wykazało, że odpowiedzi GPT-3.5 i GPT-4 zmieniały orientację zależnie od języka i otoczenia kulturowego: odpowiedzi po polsku były bardziej konserwatywne, a po szwedzku bardziej liberalne. Autorzy wiążą to m.in. z charakterem danych treningowych.