Odkryto egzoplanetę krążącą wokół najbliższej nam gwiazdy

05.10.2024 18:04

Ziemia z kosmosu — Źródło: DLR German Aerospace Center, CC BY 2.0 , via Wikimedia Commons

Naukowcy dokonali przełomowego odkrycia – w odległości zaledwie sześciu lat świetlnych od Ziemi, wokół Gwiazdy Barnarda, krąży planeta Barnard b. To wyjątkowe odkrycie, ponieważ Gwiazda Barnarda jest najbliższą nam samotną gwiazdą, a nowo zidentyfikowana planeta – choć nie nadaje się do zamieszkania – wzbudza ogromne zainteresowanie wśród badaczy poszukujących egzoplanet o podobnych cechach do Ziemi.

Czym jest Barnard b?

Barnard b to tzw. sub-Ziemia, co oznacza, że jej masa jest mniejsza od masy naszej planety. Konkretne wyliczenia wskazują, że posiada ona około połowy masy Wenus, czyli około trzy razy więcej niż Mars. Ta niewielka planeta, mimo swoich rozmiarów, jest prawdziwym wyzwaniem dla naukowców, ponieważ planety o tak małej masie są wyjątkowo trudne do wykrycia za pomocą dostępnych metod obserwacyjnych.

Krążąc wokół swojej macierzystej gwiazdy - czerwonego karła, który jest znacznie chłodniejszy od naszego Słońca - Barnard b potrzebuje zaledwie 3,2 dnia, aby wykonać pełen obieg. Orbita planety znajduje się zaledwie 1,8 miliona kilometrów od Gwiazdy Barnarda, co stanowi zaledwie ułamek odległości dzielącej Merkurego od Słońca. To oznacza, że Barnard b znajduje się znacznie bliżej swojej gwiazdy, niż jakakolwiek planeta w Układzie Słonecznym.

Dlaczego odkryto ją dopiero teraz?

Mimo że Gwiazda Barnarda jest jedną z najbliższych Ziemi, wykrycie Barnard b było wyjątkowo trudne. Naukowcy posłużyli się spektrografem ESPRESSO, zainstalowanym na teleskopie Very Large Telescope w Chile, który umożliwił precyzyjne badanie delikatnych wahań prędkości radialnej gwiazdy - niewielkich "drgań" spowodowanych przez grawitacyjne oddziaływanie planety. Ta technika, choć niezwykle zaawansowana, jest jedną z niewielu, która pozwala na odkrywanie planet tak bliskich swojej gwiazdy. Odkrycie Barnard b jest również historycznym momentem, ponieważ od dziesięcioleci podejrzewano, że Gwiazda Barnarda może posiadać układ planetarny. Hipotezy na ten temat pojawiły się już w latach 60. XX wieku, jednak dopiero teraz, dzięki nowoczesnym technologiom, udało się to potwierdzić.

Czy na Barnard b istnieje życie?

Niestety, choć planeta Barnard b wzbudza wielkie zainteresowanie, jej warunki nie sprzyjają powstawaniu życia w znanej nam formie. Mimo że Gwiazda Barnarda jest znacznie chłodniejsza od Słońca, planeta znajduje się tak blisko niej, że jej powierzchnia osiąga temperaturę około 120°C. To zbyt gorąco, by mogła utrzymywać wodę w stanie ciekłym, co jest kluczowym czynnikiem dla rozwoju życia.