Karol Nawrocki odmówił awansów sędziom. WSA odrzucił ich skargę

WSA odrzuca skargi sędziów

Pierwsze nieprawomocne rozstrzygnięcia zapadły w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie. Trafiły tam skargi sędziów, których prezydent Karol Nawrocki nie awansował do sądów wyższych instancji. Według informacji Gazety.pl co najmniej kilkunastu sędziów próbowało podważyć decyzje prezydenta. WSA odrzucał jednak kolejne skargi, uznając, że sprawy tego rodzaju nie należą do właściwości sądów administracyjnych.

Czytaj również

Pałac Prezydencki włącza się do sporu ws. Sopińskiego. "Próba siłowego przejęcia"

„Nie możemy zaakceptować bezprawia”. Mocny głos prezydenta Nawrockiego w obronie TK

"Bóg o was nie zapomniał". Bp Kleszcz na pogrzebie polskich dzieci z Kinder-KL Litzmannstadt

Prezydent na pogrzebie dzieci zamordowanych przez Niemców: „Polska wraca dziś po swoje dzieci”

Karol Nawrocki powinien odebrać ślubowanie od Berka? Polacy zabrali głos

Wątpliwości wokół Macieja Berka. Jest ruch prezydenta

Nawrocki odmówił nominacji 46 sędziom

W połowie listopada Karol Nawrocki poinformował o odmowie nominowania 46 sędziów do sądów wyższych instancji. Prezydent uzasadniał swoją decyzję oceną postaw części środowiska sędziowskiego.

Nie będę dawał awansów tym sędziom, którzy kwestionują porządek konstytucyjno-prawny Rzeczpospolitej, tym sędziom, którzy słuchają złych podszeptów ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka, który zachęca sędziów do kwestionowania porządku konstytucyjno-prawnego"

 - mówił wówczas Karol Nawrocki. Prezydent zapowiedział również, że przez najbliższe lata nie będzie zgody na nominacje dla sędziów kwestionujących jego konstytucyjne uprawnienia.

Odsyłamy nominacje sędziowskie, brak zgody przez najbliższe pięć lat. Żaden sędzia, który kwestionuje konstytucyjne uprawnienia prezydenta, polską konstytucję i polski system prawny, nie może liczyć na nominację"

 - dodał Nawrocki.

Sędziowie zaskarżyli decyzje prezydenta

Po odmowie awansów co najmniej kilkunastu sędziów skierowało skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jednym z przypadków WSA wydał rozstrzygnięcie w czerwcu. Orzeczenie nie jest prawomocne - pod koniec sierpnia sędzia zaskarżył niekorzystny wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na podobny krok zdecydował się co najmniej jeden inny sędzia.

W skardze rozpatrywanej przez WSA jeden z sędziów domagał się m.in. stwierdzenia nieważności postanowienia Karola Nawrockiego oraz zobowiązania prezydenta do wręczenia aktu powołania. Sędzia wskazywał przy tym, że nigdy nie kwestionował statusu innych sędziów i wydawał orzeczenia w składach z udziałem osób powołanych przy udziale tzw. nowej KRS.

Kancelaria Prezydenta: to nie jest decyzja administracyjna

Kancelaria Prezydenta argumentowała, że odmowa powołania sędziego nie ma charakteru decyzji administracyjnej, a więc nie powinna podlegać kontroli WSA. Podkreślano również, że konstytucyjne uprawnienie prezydenta oznacza, iż głowa państwa nie ma obowiązku powołania wskazanego sędziego. WSA w czerwcowym wyroku podzielił tę argumentację w zakresie swojej właściwości i uznał, że postanowienie prezydenta dotyczące odmowy awansowania sędziego "nie podlega kognicji sądów administracyjnych".

WSA: powołanie sędziego to prezydencka prerogatywa

W uzasadnieniu sąd szerzej odniósł się do konstytucyjnej roli prezydenta przy powoływaniu sędziów.

"Prezydent RP wydając akt prawny - urzędowy (w formie postanowienia) w sprawie powołania sędziego, działa jako najwyższy przedstawiciel (głowa) Państwa Polskiego, wykonujący kompetencje arbitrażu i równoważenia władz, polegające na personalnym ukształtowaniu władzy sądowniczej, związany jedynie normami konstytucyjnymi i wynikającymi z nich zasadami i wartościami. W ocenie Sądu, nie mieści się to w sferze działalności administracji publicznej, do kontrolowania której zostały powołane sądy administracyjne" - czytamy w orzeczeniu WSA. Sąd wskazał też wprost, że akt powołania sędziego jest "prezydencką prerogatywą, w stosowaniu której Prezydent RP, na mocy Konstytucji RP, jest samodzielny". Jednocześnie zaznaczył, że samodzielność głowy państwa nie oznacza całkowitej dowolności działania.

"Nie oznacza to, że może on działać całkowicie dowolnie, albowiem wiążą go zasady i wartości wyrażone w Konstytucji RP. Kwestii tej jednak (...) nie jest władny rozstrzygnąć sąd administracyjny" - stwierdził WSA.

Rola Krajowej Rady Sądownictwa

Do zadań Krajowej Rady Sądownictwa należy m.in. przedstawianie prezydentowi wniosków o powołanie sędziów. W skład liczącej 25 osób KRS wchodzą pierwszy prezes Sądu Najwyższego, prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, minister sprawiedliwości, jedna osoba powołana przez prezydenta, 15 sędziów, czterech posłów wybranych przez Sejm oraz dwóch senatorów wskazanych przez Senat.

W grudniu 2017 roku uchwalono ustawę kończącą trwającą kadencję 15 sędziów zasiadających wówczas w KRS. Od tego czasu sędziowie-członkowie Rady są wybierani przez posłów, co wywoływało spory dotyczące niezależności tego gremium.

W połowie maja Sejm wybrał 15 nowych sędziów-członków KRS. Trzynastu z nich wskazały kluby ugrupowań koalicji rządzącej, a wcześniej zostali oni wyłonieni przez zgromadzenia sędziów.