Branka 1982. Za Solidarność do wojska. Przedpremierowy pokaz w historycznej Sali BHP w Gdańsku

- Wydarzenie: Przedpremierowy pokaz dokumentu „Branka 1982. Za «Solidarność» do wojska” oraz debata z udziałem twórców i historyków.
- Kiedy i gdzie: 6 listopada 2026 roku (czwartek) o godz. 17:00 w Sali BHP Stoczni Gdańskiej (ul. ks. Jerzego Popiełuszki 6). Wstęp wolny.
- Tematyka: Film przypomina o represjach stanu wojennego – przymusowym wcielaniu działaczy „Solidarności” do tzw. specjalnych obozów wojskowych, które w rzeczywistości były obozami pracy.
- Goście: W dyskusji po projekcji udział wezmą reżyser Ewa Górska oraz prof. Wojciech Polak i prof. Sylwia Galij-Skarbińska.
Mroczne oblicze stanu wojennego. Czym była „branka”?
Gdy 13 grudnia 1981 roku władze komunistyczne wprowadziły stan wojenny, internowano tysiące działaczy NSZZ „Solidarność”. Areszty szybko zaczęły pękać w szwach, a opór ludzi pracy i społeczeństwa nie słabł. Wówczas reżim gen. Wojciecha Jaruzelskiego sięgnął po podstępną metodę neutralizacji opozycji, która przeszła do historii jako „branka”.
Pod pozorem powszechnego obowiązku obrony, tysiące związkowców, robotników, intelektualistów i studentów zostało siłowo wcielonych do tzw. specjalnych obozów wojskowych dla rezerwistów. Oficjalnie były to zwykłe ćwiczenia. W rzeczywistości – jak podkreślają badacze – były to obozy internowania o zaostrzonym rygorze, ukryte pod szyldem Ludowego Wojska Polskiego.
Zamiast karabinów opozycjonistom wręczano łopaty. Zamiast szkolenia bojowego fundowano im polityczną indoktrynację, głód, psychiczne szykany oraz morderczą, przymusową pracę przy budowie dróg, poligonów czy kanałów. Komunistyczna władza chciała w ten sposób złamać kręgosłup moralny ludzi „Solidarności” i trwale wyeliminować liderów strajków z życia publicznego i zakładów pracy.
O filmie i debacie historyków
Dokument „Branka 1982. Za «Solidarność» do wojska” przywraca pamięć o tych dramatycznych losach i oddaje głos bezpośrednim świadkom tamtych dni – ludziom, których młodość, zdrowie i życie zawodowe zostały brutalnie przerwane decyzją władz PRL.
Bezpośrednio po projekcji odbędzie się debata z udziałem twórców oraz wybitnych historyków badających mechanizmy totalitarnego państwa. W spotkaniu udział wezmą:
-
Ewa Górska – reżyser i autorka filmu,
-
prof. Wojciech Polak (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu),
-
prof. Sylwia Galij-Skarbińska (UMK w Toruniu).
Dyskusję poprowadzi dr Konrad Knoch.
Symboliczne miejsce: Sala BHP Stoczni Gdańskiej
Pokaz odbędzie się w przestrzeni stanowiącej serce polskiej wolności i ruchu związkowego – w historycznej Sali BHP Stoczni Gdańskiej. To właśnie w tym budynku 31 sierpnia 1980 roku podpisano Porozumienia Sierpniowe, które dały początek Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu „Solidarność”.
Dziś Sala BHP, zarządzana przez Fundację Promocji Solidarności, pełni funkcję żywego pomnika historii i nowoczesnego muzeum, pielęgnującego dziedzictwo polskiego przemysłu stoczniowego oraz walkę pracowników o godność i niepodległość.
Organizatorami wydarzenia są Fundacja Promocji Solidarności, Video Studio Gdańsk oraz Sala BHP Stoczni Gdańskiej. Film i pokaz zrealizowano dzięki wsparciu finansowemu Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Partnerami projektu są również Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytut Dziedzictwa Solidarności.
Szczegóły wydarzenia:
-
Data: 6 listopada 2026 r. (czwartek)
-
Godzina: 17:00
-
Miejsce: Sala BHP Stoczni Gdańskiej (Gdańsk, ul. ks. Jerzego Popiełuszki 6)
-
Wstęp: wolny (otwarty dla wszystkich zainteresowanych)
Komentarze
W Sali BHP wręczono Krzyże Wolności i Solidarności. Polejowski: Odrzuciliście wrogi człowiekowi i Polakom system

46 lat temu MKS przedstawił w Stoczni Gdańskiej listę 21 postulatów
Żurawiński: Stocznia to przede wszystkim ludzie. Wycieczka po terenach stoczniowych w święto Sali BHP Stoczni Gdańskiej

Fundacja Promocji Solidarności podtrzymuje tradycję. Pod Pomnikiem Poległych Stoczniowców powstał krzyż z kwiatów
Święto Sali BHP Stoczni Gdańskiej. W programie „Spacer z bohaterem” i darmowe zwiedzanie Muzeum




