Co musisz wiedzieć
- Muzułmańskie społeczności krajów Zachodu żyją według prawa szariatu.
- Zdaniem Austriackiej Partii Ludowej konieczna zmiana legislacyjna, aby sądy nie uznawały prawa szariatu.
- Kwestia zakazu prawa szariatu stanie się obecnie głównym tematem rozmów koalicji rządzącej w Dolnej Austrii.
Rozmowy na poziomie rządu
Kwestia ta stanie się obecnie głównym tematem rozmów koalicji rządzącej w Dolnej Austrii. Tam partie ÖVP, SPÖ i Neos będą debatować, czy potrzebny jest jasny zakaz prawny, aby uniemożliwić religijnym systemom prawnym uzyskanie pośredniego uznania w austriackich sądach. Kanclerz federalny i lider ÖVP Christian Stocker zabiega obecnie o szybkie podjęcie działań legislacyjnych. Stocker chce, aby już w tym miesiącu parlamentowi przedstawiono wyjaśnienia ustawowe, określając tę kwestię jako fundamentalny test porządku konstytucyjnego Austrii.
“W Austrii nie może być i nie będzie kalifatu"
- powiedział Stocker, dodając, że “nie jest gotowy zaakceptować, że szariat, system prawny teokracji, który jest sprzeczny z naszymi wartościami, obowiązuje w Austrii, choćby tylko w poszczególnych przepisach".
Szokująca decyzja sądu
Katalizatorem wznowienia działań jest decyzja Wiedeńskiego Sądu Okręgowego do Spraw Cywilnych, która potwierdziła wykonalność orzeczenia finansowego opartego na prawie islamskim. Sprawa powstała po tym, jak dwóch muzułmanów zgodziło się wcześniej, że wszelkie spory między nimi będą rozstrzygane przez prywatny islamski panel arbitrażowy stosujący zasady oparte na szariacie. Pierwotny wyrok arbitrażowy przekroczył €1 milion, choć sąd wiedeński ostatecznie zatwierdził wykonanie €320 000 w drodze zajęcia przez państwo.
Przegrywająca partia odmówiła, argumentując, że szariat podlega różnym interpretacjom i jest sprzeczny z podstawowymi wartościami Austrii. Sąd w Wiedniu odrzucił apelację, orzekając, że prawo austriackie pozwala stronom na wybór prywatnego arbitrażu w sporach finansowych i majątkowych, o ile wynik nie narusza “podstawowych wartości prawnych kraju" Potwierdzając wykonalność orzeczenia, sąd zezwolił na jego wykonanie, korzystając z uprawnień wykonawczych państwa austriackiego.
Niebezpieczny precedens
Komentatorzy prawni argumentują, że egzekwowanie prawa przez państwo przekształciło prywatną decyzję religijną w decyzję o rzeczywistej mocy prawnej, skutecznie nadając wagę prawną orzekaniu opartemu na szariacie. Ostrzegają, że nawet jeśli takie orzeczenia ograniczają się do spraw cywilnych i majątkowych, istnieje ryzyko ustanowienia precedensu dla szerszego stosowania religijnych norm prawnych w drodze umów.
Orzeczenie wywołało ostre reakcje daleko poza salą sądową. Przedstawiciele prawicowej Partii Wolności (FPÖ) określili to jako niedopuszczalną erozję praworządności. Manfred Haimbuchner, zastępca gubernatora Górnej Austrii, ostrzegł, że szariat jest niezgodny z podstawowymi wartościami Austrii, podczas gdy kolega partyjny Andreas Bors poszedł dalej, nazywając tę decyzję “absolutnym szaleństwem".
Konieczna zmiana legislacyjna
Rządząca ÖVP twierdzi obecnie, że konieczne są działania legislacyjne, aby zapewnić, że religijne systemy prawne, nawet pośrednio, nie będą miały miejsca w austriackich sądach.
Ministerstwo Sprawiedliwości, na czele którego stoi lewicowa partia SPÖ, odpowiedziało krytykom, że sądy austriackie “stosują zagraniczne przepisy tylko wtedy, gdy są zgodne z naszymi wartościami". Krytycy twierdzą, że odpowiedź ta skutecznie sugeruje, iż wyniki oparte na szariacie mogą być zgodne z prawem austriackim w świetle obowiązujących przepisów.
Jednak - jak podkreśla portal - w przypadku ÖVP decyzja sądu w Wiedniu zmieniła równowagę. To, co od dawna odrzucano jako ryzyko teoretyczne, stało się jego zdaniem konkretnym problemem. W rezultacie oczekuje się, że nadchodzące rozmowy koalicyjne w Dolnej Austrii będą w mniejszym stopniu skupiać się na abstrakcyjnych zasadach, a bardziej na tym, gdzie państwo powinno wyznaczyć solidną granicę prawną.
