Jak Sala BHP ocaliła tożsamość Stoczni Gdańskiej

02.07.2026 11:02

Przez dekady była świadkiem ciężkiej, stoczniowej pracy, by w sierpniu 1980 roku stać się areną wydarzeń, które zmieniły bieg historii Polski, a może nawet całej Europy. Choć krajobraz wokół Młodego Miasta dynamicznie się zmienia, historyczna Sala BHP Stoczni Gdańskiej niezmiennie trwa jako depozytariusz naszej narodowej pamięci. Jak dawny magazyn torped stał się żywym muzeum i dlaczego to właśnie tutaj bije serce Solidarności?

Co musisz wiedzieć:

Historyczna Sala BHP została uratowana przed zapomnieniem dzięki przejęciu jej przez NSZZ „Solidarność”.
W Sali BHP działa muzeum nawiązujące do dawnej stoczniowej Izby Pamięci.
Obiekt pozostaje jednym z najważniejszych miejsc pamięci związanych z historią Stoczni Gdańskiej.

W wyniku gwałtownych przemian prawnych i gospodarczych dawne przestrzenie przemysłowe w Gdańsku stopniowo znikały z pejzażu miasta. Wraz z nimi pojawiło się ryzyko, że zatarta zostanie tożsamość i materialne dziedzictwo, które ukształtowało współczesną Polskę.

W tym kluczowym momencie dziejowym do działania przystąpił NSZZ „Solidarność”. W grudniu 2004 roku Komisja Krajowa Związku stała się nowym właścicielem historycznego obiektu Sali BHP. Dzięki generalnej rewitalizacji przeprowadzonej w latach 2006–2010 ze środków społecznych, związkowych, państwowych i prywatnych budynek z przełomu XIX i XX wieku zyskał drugie życie. Od 2011 roku obiektem opiekuje się Fundacja Promocji Solidarności, która postawiła sobie za cel nie tylko ochronę murów, ale przede wszystkim ocalenie pamięci.

Powrót do korzeni

Mało kto pamięta, że tradycja muzealna w tym miejscu sięga połowy lat 70. XX wieku, kiedy to Stocznia Gdańska im. Lenina utworzyła tu Muzeum Zakładowe nazywane Izbą Pamięci. Jego historia została brutalnie przerwana w 1996 roku wraz z upadłością zakładu.

W 2014 roku Fundacja Promocji Solidarności podjęła historyczną decyzję o przywróceniu dawnego wystroju Sali i stworzeniu w niej stałej ekspozycji. Dwa lata później, w listopadzie 2016 roku, na bazie odzyskiwanych i skrupulatnie zakupywanych pamiątek, oficjalnie powołano do życia Muzeum Sali BHP Stoczni Gdańskiej. Placówka ta wprost nawiązuje do idei dawnej Izby Pamięci, stanowiąc żywy pomnik aktywności zawodowej i społecznej stoczniowców.

„Podejmując się zadania odbudowy tej przestrzeni, osiągamy dwa cele. Pierwszym jest ratowanie eksponatów o wyjątkowym znaczeniu dla historii przemysłu stoczniowego. Drugim – obrona tożsamości Gdańska, która bez stoczniowego pejzażu straciłaby swoje korzenie”.

Ożywione dioramy i modele statków

Współczesne Muzeum Sali BHP to unikalna, niezwykle plastyczna ekspozycja, która przemawia do wyobraźni zarówno starszych, jak i najmłodszych gości.
Sercem kolekcji są makiety i modele redukcyjne, z których część konsultowana była jeszcze z Centralnym Muzeum Morskim. Zwiedzający mogą podziwiać m.in. ożywioną efektami „Dioramę Sierpniową”, która przenosi nas do kluczowego momentu ogłoszenia podpisania Porozumień Sierpniowych w dniu 31 sierpnia 1980 roku. W Sali BHP znajduje się też kolekcja 20 modeli statków budowanych w Gdańsku, wykonanych w precyzyjnej skali 1:100, oraz model silnika okrętowego „Gdańsk 1” w skali 1:50, pokazujący techniczną potęgę dawnego zakładu.

Narodowe dobro dostępne dla każdego

Dziś Fundacja Promocji Solidarności otwiera drzwi Sali BHP jeszcze szerzej dla zwiedzających. Został przygotowany nowy program wycieczek z licencjonowanym przewodnikiem, który jak nikt inny potrafi tchnąć życie w te postindustrialne mury.

Więcej informacji na www.salabhp.pl.

[Sekcja "Co musisz wiedzieć" pochodzi od redakcji]