Ludzie stają się coraz chłodniejsi. I to dosłownie

37 stopni to norma? Niekoniecznie

Przez ponad sto lat za wzorcową temperaturę ciała zdrowego człowieka uznawano 37 st. C. Wartość tę ustalił w XIX wieku niemiecki lekarz Carl Wunderlich, który przebadał około 25 tys. osób i przeanalizował ponad milion pomiarów. Jego ustalenia na długo stały się podstawą oceny prawidłowej temperatury ciała. Jednak współczesne badania podważają przekonanie, że 37 stopni jest uniwersalną normą. Jak zwraca uwagę BBC News, średnia temperatura ludzkiego organizmu jest obecnie wyraźnie niższa niż w przeszłości.

Naukowcy przeanalizowali pomiary temperatury 190 tys. Amerykanów z lat 1862–2017. Wyniki wskazują, że przeciętna temperatura ciała zdrowego dorosłego człowieka w USA spadła o około 0,59 st. C w porównaniu z początkiem XIX wieku. Obecnie wynosi średnio 36,39 st. C.

Czytaj również

Po raz pierwszy na antenie TVN. Widzowie od razu to zauważyli

IMGW wydał nowy komunikat. Oto co nas czeka

IMGW wydał komunikat. Oto co nas czeka w najbliższych dniach

Prognoza pogody. IMGW wydał komunikat na najbliższe dni

Zaskakująca zmiana pogody. IMGW wydał komunikat

Zmiana terminów ferii zimowych wywołała burzę. MEN odpowiada

Ludzkie ciało staje się coraz chłodniejsze

Początkowo podejrzewano, że różnice wynikają przede wszystkim z niedoskonałości dawnych termometrów. W czasach Wunderlicha pomiary wykonywano pod pachą, a uzyskanie wyniku wymagało pozostawania w bezruchu nawet przez 15–20 minut. Współczesne urządzenia pozwalają na znacznie szybsze i dokładniejsze odczyty. Okazuje się jednak, że spadek średniej temperatury ciała obserwowany jest również w nowszych badaniach, prowadzonych w znacznie krótszych odstępach czasu.

Przykładem jest żyjące w boliwijskiej Amazonii plemię Tsimane. Badania opublikowane w 2020 roku w czasopiśmie „Science Advances” wykazały, że w ciągu zaledwie 18 lat średnia temperatura ciała jego członków obniżyła się o około pół stopnia Celsjusza. W 2000 roku wynosiła około 37 st. C, natomiast w 2018 roku już 36,5 st. C.

Dlaczego temperatura naszego ciała spada?

Jednym z możliwych wyjaśnień jest poprawa warunków życia i rozwój medycyny. Dawniej ludzie znacznie częściej zmagali się z infekcjami i przewlekłymi stanami zapalnymi, które mogły wpływać na podwyższenie podstawowej temperatury organizmu. Obecnie dostęp do szczepień, skuteczniejszych metod leczenia oraz leków przeciwzapalnych pozwala ograniczać częstotliwość i skutki wielu chorób. Zdaniem badaczy może to pośrednio wpływać na obniżenie średniej temperatury ciała.

Znaczenie mają również warunki, w jakich żyjemy. Ogrzewanie budynków zimą i klimatyzacja latem sprawiają, że organizm nie musi zużywać tak dużo energii na utrzymywanie odpowiedniej temperatury w zmieniającym się otoczeniu.

Jaka temperatura ciała jest dziś prawidłowa?

Choć przeciętna temperatura ciała wynosi obecnie około 36,4 st. C, nie oznacza to, że każda inna wartość powinna budzić niepokój. Za prawidłowy uznaje się szerszy zakres, wynoszący orientacyjnie od 36,1 do 37,2 st. C. Temperatura zależy między innymi od wieku, płci, masy ciała i pory dnia. U osób starszych jest zazwyczaj niższa, co wiąże się ze spowolnieniem metabolizmu i mniejszą aktywnością fizyczną. Kobiety mają natomiast przeciętnie nieco wyższą temperaturę niż mężczyźni, również poza okresem zmian hormonalnych związanych z cyklem miesiączkowym. Istotne są także naturalne wahania dobowe. Najniższą temperaturę organizm osiąga zwykle między godziną 3 a 5 rano, natomiast najwyższą między 16 a 18.

Wyniki badań wskazują więc, że popularne 37 stopni nie jest jedynym wyznacznikiem prawidłowej temperatury ciała. Co więcej, średnia temperatura ludzkiego organizmu mogła zmieniać się wraz z warunkami, w jakich żyją kolejne pokolenia.