"Brak uregulowań franczyzy prowadzi do szeregu wynaturzeń". Przedstawiono raport o uprzywilejowaniu modelu franczyzowego

"Brak uregulowań franczyzy prowadzi do szeregu wynaturzeń"

Dziś w warszawskiej siedzibie Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" został przedstawiony raport, poświęcony fiskalnym skutkom franczyzacji gospodarki, przede wszystkim handlu. Z raportu wynika, że na przechodzeniu sieci handlowych na franczyzę budżet państwa traci ok. 7,5 mld zł rocznie. Ta strata wynika z niższych wpływów z podatku od sprzedaży detalicznej, ale też z niższych wpływów z PIT od pracowników oraz z CIT od firm. Raport został przygotowany przez Instytut Finansów Publicznych we współpracy z Krajowym Sekretariatem Banków, Handlu i Ubezpieczeń NSZZ „Solidarność” oraz Stowarzyszeniem Ajentów i Franczyzobiorców.

Zarówno Solidarność, jak i stowarzyszenie podkreślają, że brak uregulowań franczyzy prowadzi do szeregu wynaturzeń i nadużyć w zakresie pracowniczym, konkurencyjnym i podatkowym

– powiedział przewodniczący KSBHiU NSZZ "S" Alfred Bujara.

"Franczyza w Polsce jest na najgorszym poziomie w Europie"

Podkreślił, że badania pokazują, iż wskutek rozwoju sieci franczyzowych zatrudnienie w nich pracownicy otrzymują niższe pensje, co powoduje obniżenie średniego wynagrodzenia w branży o 500 zł. Powiedział także, że należałoby dogłębnie zbadać, jakie są straty państwa z tytułu niższych składek ZUS oraz podatków dochodowych.

Jako związki zawodowe zleciliśmy przygotowanie raportu europejskiego i raport ten pokazał, że franczyza w Polsce jest na najgorszym poziomie w Europie. Umowy o pracę są głównie śmieciowe

 – powiedział przewodniczący Bujara.

"Budżet państwa traci 7,5 mld zł rocznie"

Skutki regulacji dotyczących franczyzy przedstawił jeden z autorów raportu prof. Janusz Kudła. Jak powiedział, raport wskazuje, że rozwój franczyzy w Polsce, szczególnie tzw. „twardej franczyzy”, ma istotne i często negatywne skutki dla gospodarki. Konstrukcja podatku od sprzedaży detalicznej sprzyja dzieleniu działalności gospodarczej na mniejsze podmioty, aby uniknąć większego opodatkowania. W efekcie dochodzi do sztucznego wzrostu liczby firm, który nie wynika z realnego rozwoju gospodarczego. Jednocześnie obserwuje się spadek zatrudnienia etatowego w handlu detalicznym. Pracownicy tracą także finansowo.

Jak przekonywał prof. Kudła, franczyza twarda charakteryzuje się wysokimi przychodami, ale relatywnie niską wykazywaną zyskownością, co może wskazywać na optymalizację podatkową. W efekcie, budżet państwa traci na franczyzie znaczące wpływy – szacunkowo około 7,5 mld zł rocznie. Negatywne skutki obejmują nie tylko podatki, ale także rynek pracy i system ubezpieczeń społecznych.

Czerpanie korzyści ze struktury

W trakcie prezentacji raportu Artur Nowak-Far ze Szkoły Głównej Handlowej stwierdził, że problemem wykorzystania franczyzy do omijania opodatkowania państwo może zająć się już w obecnym stanie prawnym. Bezpośrednie konsekwencje fiskalne, które wynikają z obecnie skonstruowanego podatku oraz podatku dochodowego od osób fizycznych, związanych wyłącznie z tym podatkiem, są oszacowane na około 150 milionów złotych. 

W prawie podatkowym jest konstrukcja beneficjenta rzeczywistego – to ktoś, kto wszystko organizuje i do kogo spływa zysk. On czerpie korzyść ze struktury, którą organizuje tak, aby była ona jak najtańsza podatkowo. Państwo może zmieniać prawo, ale może wykorzystać narzędzia, jakie ma – czyli jak mówimy o beneficjencie rzeczywistym, to mówimy też o uruchomieniu w stosunku do takich osób klauzul obejścia prawa

– powiedział Nowak-Far. 

Tu przeczytasz raport

Autorzy raportu wskazują na konieczność wprowadzenia regulacji prawnych ograniczających nadużycia w modelu franczyzowym. O tym podczas konferencji prasowej mówiła mec. Monika Mielnik-Kurek. 

Trzy kluczowe ustalenia raportu: luka fiskalna wynikająca z konstrukcji podatku od sprzedaży detalicznej wynosi ok. 7,5 mld zł rocznie, liczba utraconych etatów w handlu detalicznym: blisko 10 000, obniżenie przeciętnego wynagrodzenia brutto o 543 zł miesięcznie. Z pełną treścią raportu można zapoznać się tu: https://www.solidarnosc.org.pl/sbhiu/wp-content/uploads/2026/04/Raport_franczyza.pdf