Nie żyje Jerzy Orzeł, poseł na Sejm X kadencji, legenda bocheńskiej Solidarności

O śmierci Jerzego Orła poinformował za pośrednictwem mediów społecznościowych jego syn Karol Orzeł.
W sobotę odszedł mój tata, Jerzy Orzeł, działacz solidarnościowy, poseł na Sejm X kadencji (1989-1991). Chorował na otępienie czołowo-skroniowe. Przed śmiercią próbował za wszelką cenę przenieść swoje wspomnienia, dokumenty i dowody represji w przestrzeń cyfrową. [Długi wątek] 👇 pic.twitter.com/UH49UTFfPv
— Karol Orzeł (@orzelkarol) September 11, 2023
"Odszedł człowiek, który dla Ojczyzny, dla lokalnej społeczności poświęcił wiele. Więzień polityczny i zaangażowany działacz walczący o prawa pracownicze, a także aktywny społecznik. Małopolska żegna go ze smutkiem" - przekazał z kolei marszałek województwa małopolskiego Witold Kozłowski.
Legenda bocheńskiej opozycji
Jerzy Orzeł urodził się 27 III 1953 w Żegocinie k. Bochni. Był absolwentem Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
Na przełomie lipca i sierpnia 1980 roku był współinicjatorem strajków w Zakładzie Przetwórstwa Hutniczego w Bochni. Od IX 1980 należał do "S", od XI był przewodniczącym KZ, a od III 1981 członkiem prezydium Komisji Robotniczej Hutników, był także członkiem MKZ Małopolska. W VII 1981roku został delegatem na I WZD Regionu Małopolska. W 1980 założył bibliotekę wydawnictw niezależnych w ZPH. IX-XII 1981 był współzałożycielem, wydawcą, drukarzem, kolporterem i autorem "Kurierka B", niezależnego pisma Terenowej Komisji Wykonawczej "S" w Bochni. Zajmował się także kolportażem książek i prasy niezależnej, m.in. "Gońca Małopolskiego", "Robotnika".
13-15 XII 1981 współorganizował (z Eugeniuszem Oleksińskim, Jerzym Uczkiewiczem, Stanisławem Kurnikiem, Markiem Mazurem, Witoldem Bawolskim) strajk w ZPH w Bochni, był przewodniczący KS. 15 XII 1981 aresztowany, przetrzymywany w AŚ w Tarnowie; 5 I 1982 skazany w trybie doraźnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Tarnowie na 3,5 roku więzienia; 17 III 1982 po rewizji nadzwyczajnej SN wyrok podwyższył do 4,5 roku. Jerzy Orzeł został osadzony w ZK w Hrubieszowie (uczestnik 7-dniowej głodówki o status więźnia politycznego). 23 XII 1982 został zwolniony ze względu na stan zdrowia matki, 19 IV 1983 zaś warunkowo zwolniono go na mocy aktu łaski Rady Państwa.
W latach 1983-1989 był współorganizatorem demonstracji 31 VIII, 16 XII, 1 i 3 V oraz wydawcą podziemnego pisma "Kurierek B", kolporterem podziemnych pism (m.in. "Hutnik", "Tygodnik Mazowsze", "Mała Polska"). Współorganizator Mszy za Ojczyznę w kościele parafialnym w Bochni. W 1982 i 1986 zwolniono go z pracy, 1 V 1986 zatrzymano na 48 godz.
W latach 1984-1988 był również organizatorem i koordynatorem podziemnego Radia "S" w Bochni i ZPH (ok. 10 emisji), akcji ulotowych i plakatowania, pomocy prawnej dla represjonowanych oraz wieczornic poezji śpiewanej. W 1986 współorganizował wykonanie urządzenia do zdalnego sterowania specjalną wyrzutnią ulotek i gazu łzawiącego mającą zakłócić oficjalne obchody święta 1 V na Rynku Głównym w Krakowie. 28 VII 1986 aresztowano go (sprawa tzw. terrorystów krakowskich), przetrzymywano w areszcie WUSW w Krakowie, następnie w AŚ tamże; 25 IV 1987 zwolniono go. 28 V 1987 SN umorzył postępowanie na mocy amnestii. W 1987 roku został przewodniczącym Komitetu Założycielskiego "S" w Bochni, 21 X 1987 złożył wniosek do sądu o rejestrację zakładowej organizacji "S". 26 IV 1988 był organizatorem w ZPH jednodniowego strajku solidarnościowego ze strajkującą HiL w Nowej Hucie.
IV 1989-1991 przewodniczył Bocheńskiemu KO "S". W latach 1989-1991 był posłem na Sejm z listy KO "S". W latach 1990-1991 współzakładał PC. W latach 1991-1994 zaś pełnił funkcję wojewody tarnowskiego.
Odznaczony Medalem "Niezłomnym w słowie" (2010), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2011) oraz Krzyżem Wolności i Solidarności (2015).
6 XII 1980 - 7 II 1984 rozpracowywany przez Wydz. IIIA/V KW MO/WUSW w Tarnowie w ramach SO krypt. Bochnia; 18 XII 1981 - 26 I 1982 przez Wydz. IIIA/V KW MO w Tarnowie w ramach SOR krypt. Huta; 29 IV - 6 XII 1988 przez p. V RUSW w Bochni w ramach SOS krypt. Protest.
Komentarze
Solidarność nie odpuszcza. Bartłomiej Mickiewicz: Będziemy przed Trybunałem i będziemy go bronić

Przewodnicząca Janina Książek wraca do pracy. Sąd wydał zabezpieczenie
Ludzie Solidarności, którzy odeszli w minionym roku
Solidarność dyżuruje przed TK. Dziś Rzeszów przejął wartę od Regionu Piotrkowskiego

Przedstawiciele Solidarności z całej Polski przybywają przed Trybunał Konstytucyjny



