Co musisz wiedzieć:
- W wieku 91 lat zmarł Antoni Lenkiewicz, niezłomny patriota, bohater walki o niepodległość Polski i wyzwolenie jej od sowieckiego panowania.
- Był antykomunistą, działaczem opozycji, jednym z twórców i przywódców Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”.
Więzień w okresie stalinowskim
Antoni Lenkiewicz urodził się 25 października 1934 r. w Ostrołęce. W czasach terroru stalinowskiego, będąc w liceum, założył w Pasłęku tajną organizację młodzieżową Związek Skautów Polski Walczącej. Aresztowany 16 października 1952 r. przeszedł brutalne śledztwo, wykazując się niezwykłą siłą charakteru i wielkim heroizmem. Został skazany na 12 lat więzienia na podstawie słynnego art. 86 Kodeksu Karnego Wojska Polskiego. Wyszedł z więzienia w maju 1956 r. na podstawie amnestii. Za swoje poglądy i przekonania, których nigdy nie ukrywał, był w PRL-u w dalszym ciągu prześladowany.
Po zwolnieniu z więzienia stalinowskiego dostał się na prawo. Zaangażował się na rzecz młodzieży trudnej, którą pragnął metodami wychowania przez etos harcerski wyprowadzić na dobrą drogę. W tym celu założył Eweks („Eksperyment w Eksperymencie”). Działalność tę przerwała prowokacja Służby Bezpieczeństwa i ponowne uwięzienie na dwa lata (1961–1963).
Rzecznik kolejarzy, delegat na I KZD NSZZ "S"
W latach 70. współpracował z Ruchem Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO). W roku 1980 rzucił się w Solidarność. W październiku 1980 r. został rzecznikiem kolejarzy, którzy w Lokomotywowni Wrocław podjęli dramatyczny protest głodowy, żądając rejestracji od władz komunistycznych uznania prawa pracowników PKP do utworzenia własnych struktur NSZZ „Solidarność”. Głodówka zakończyła się sukcesem protestujących.
Antoni Lenkiewicz był członkiem Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” oraz delegatem na I Krajowym Zjeździe Delegatów NSZZ "Solidarność" w czerwcu 1981 r. Internowany w stanie wojennym przez ponad rok, od 13 XII 1981 do 23 XII 1982 r., przetrzymywany w tym czasie w zakładach karnych we Wrocławiu, Grodkowie, Strzelcach Opolskich, Nowym Łupkowie w Bieszczadach, w Rzeszowie-Załężu i Kielcach-Piaskach. Ponownie aresztowany 11 listopada 1985 r. po tym, jak po wygłoszeniu prelekcji o Józefie Piłsudskim został porwany przez SB spod kościoła. Znalazł się wówczas na ławie oskarżonych wraz ze swoim śp. bratem Tadeuszem (1931–2022) oraz ówczesnym studentem KUL-u Bogdanem Giermkiem. Ci dwaj byli jedynie świadkami brutalnego porwania. Wszystkim trzem postawiono absurdalny zarzut chuligaństwa i stawiania oporu władzy. Zostali zwolnieni po dziewięciu miesiącach, 11 sierpnia 1986 r. W 1986 r. został członkiem założycielem Komisji Interwencji i Praworządności Solidarności.
Antoni Lenkiewicz był zaprzysiężonym członkiem Solidarności Walczącej i Konfederacji Polski Niepodległej (KPN) oraz współzałożycielem Klubów Służby Niepodległości. W latach 1991–1994 pełnił funkcję radnego i przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Wrocławia.
Współpracownik "Tygodnika Solidarność"
Z wykształcenia prawnik. W 1973 r. uzyskał tytuł doktora nauk prawnych. Był także absolwentem Wydziału Historyczno-Filozoficznego Uniwersytetu Wrocławskiego. Autor kilkuset artykułów i kilkunastu książek historycznych, politycznych i społecznych, m.in.: „Józef Piłsudski. Życie – myśli – czyny”, „Kawalerowie Polski Niepodległej”; „Komendanci Główni Armii Krajowej”, „Naczelni Wodzowie Polski Niepodległej”, „Polacy na przełomie XX i XXI wieku”, „Typy i typki postkomunizmu”, „Józef Piłsudski (1867–1935)”, „Generał Władysław Anders”, „Kazimierz Pułaski (1745–1779)”. Publikował w pismach podziemnych, takich jak: „Biuletyn Dolnośląski”, „Z Dnia na Dzień”, „Solidarność Dolnośląska”, „Semafor”. Animator Chrześcijańskiego Uniwersytetu Robotniczego przy Duszpasterstwie Ludzi Pracy przy parafii św. Klemensa Dworzaka we Wrocławiu. W latach 1983–1989 wykładowca w kościołach całej Polski. Jeszcze do niedawna przez trzy dekady wydawał własną „Wrocławską Gazetę Polską”, której był redaktorem naczelnym.
Antoni Lenkiewicz był Kawalerem Orderu Orła Białego, który otrzymał w roku 2022 r. z rąk prezydenta Andrzeja Dudy, w 2006 r. został odznaczony przez śp. prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2010 r. uhonorowano go Krzyżem Solidarności Walczącej. Był Honorowym Obywatelem Dolnego Śląska (2022), wieloletnim współpracownikiem „Tygodnika Solidarność”. Zaprzysiężony członek Solidarności Walczącej i Konfederacji Polski Niepodległej (KPN). Współzałożyciel Klubów Służby Niepodległości. W latach 1991–1994 radny i przewodniczący Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Wrocławia.
Śp. Antoni Lenkiewicz był odważnym patriotą, gotowym oddać za Polskę życie. Pradawne hasło „Bóg, Honor, Ojczyzna” było jego mottem.
Cześć Jego pamięci! Niech dobry Bóg ogarnie Jego duszę Swym niezmierzonym Miłosierdziem.
Pożegnanie śp. Antoniego Lenkiewicza odbędzie się 10 kwietnia 2026 r. o godz. 11.00 na cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu.
Agata Kłopotowska
