Dziś 46. rocznica podpisania Porozumienia Szczecińskiego

30.08.2026 07:28

Źródło: NSZZ "S" Region Pomorze Zachodnie | Licencja: NSZZ "S" Region Pomorze Zachodnie | Podpisanie Porozumienia Szczecińskiego

Pierwsze z czterech porozumień sierpniowych zostało zawarte 30 sierpnia 1980 o godzinie 8.00 w świetlicy Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego. Tam podpisano Protokół Ustaleń w Sprawie Wniosków i Postulatów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z Komisją Rządową w Szczecinie.

Co musisz wiedzieć:

30 sierpnia 1980 o godzinie 8.00 w świetlicy Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego podpisano Protokół Ustaleń w Sprawie Wniosków i Postulatów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z Komisją Rządową w Szczecinie.
Porozumienie Szczecińskie to pierwsze z Porozumień Sierpniowych, które otworzyły drogę do powstania NSZZ "Solidarność".

Postulaty

Porozumienie szczecińskie zostało zawarte na skutek fali strajków z lipca i sierpnia 1980 r. W Szczecinie pierwszy strajk rozpoczął się 18 sierpnia w Stoczni Remontowej "Parnica". Tego samego dnia protest rozpoczęto na dwóch wydziałach Stoczni im. Warskiego oraz w "Gryfii". Po południu powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS).

Nocą sformułowano pierwsze postulaty. Obok żądań o charakterze socjalnym i gospodarczym, znalazł się również postulat dotyczący prawa do zakładania niezależnych związków zawodowych.

Do strajku przyłączały się kolejne szczecińskie przedsiębiorstwa. W ostatniej fazie protestów strajkowało tu 340 załóg z różnych zakładów pracy.

Porozumienie

Zawarte z władzami 30 sierpnia 1980 o godzinie 8.00 w świetlicy Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego porozumienie zakładało możliwość tworzenia związków zawodowych, które będą zgodne z Konstytucją PRL, a przede wszystkim będą miały socjalistyczny charakter.

Jak informuje "Encyklopedia Solidarności": "Miało się to dokonać poprzez zakończenie strajku, przekształcenie Komitetów Strajkowych w Komisje Robotnicze, przeprowadzenie wyborów do władz Związków Zawodowych. Ponadto w dokumencie znalazły się postulaty dotyczące podstawowych praw pracowniczych i obywatelskich, m.in. zakaz represjonowania działaczy politycznych, o ile działalność nie będzie godziła w ustrój socjalistyczny i podstawowe interesy PRL, a strajkujący pracownicy nie będą szykanowani, rozpowszechnione w postaci broszur będą «Pakty Praw Człowieka» oraz «Akt Końcowy Konferencji w Helsinkach»".

Przywrócić pamięć o ofiarach Grudnia ’70

Szereg punktów dotyczyło poprawy warunków socjalno-bytowych: podwyższenia rent i emerytur, poprawy zaopatrzenia ludności w mięso, ustalenia wysokości zasiłku macierzyńskiego, stopniowej podwyżki plac, poprawę lecznictwa w Polsce czy stworzenia programu rządowego związanego z trudną kwestią mieszkaniową. Postanowiono przywrócić pamięć o ofiarach Grudnia ’70 poprzez wmurowanie tablicy pamiątkowej w rejonie Bramy Głównej Stoczni.

Pod tekstem porozumienia podpisali się: przewodniczący MKS Marian Jurczyk, dwóch wiceprzewodniczących MKS Kazimierz Fischbein i Marian Juszczuk, a także wicepremier Kazimierz Barcikowski, zastępca członka Biura Politycznego sekretarz KC PZPR Andrzej Żabiński i I sekretarz KW PZPR w Szczecinie Janusz Brych.

Podpisanie szczecińskiego porozumienia spowodowało zakończenie strajków na Pomorzu Zachodnim.