Barbórka JSW. Prezydent Andrzej Duda do górników: Dziękuję, że wybraliście ten zawód i kontynuujecie rodzinną tradycję

Tradycyjnie święto górnicze odbywa się we wspomnienie liturgiczne świętej Barbary z Nikomedii, patronki dobrej śmierci i szczególnie narażonych na nią zawodów, takich jak górnicy. Wedle legendy, tuż przed męczeńską śmiercią, anioł przyniósł świętej Barbarze komunię świętą. Kult patronki górników trwa w Polsce od wieków - data 4 grudnia pojawiła się już bowiem w modlitewniku Gertrudy Mieszkówny w XI wieku.

Barbórka i 30-lecie JSW

Na początku uroczystości, które odbywały się w Arenie Gliwice, wprowadzono poczty sztandarowe i odśpiewano hymn RP Mazurka Dąbrowskiego, a następnie hymn górniczy - "Niech żyje nam górniczy stan!".

Tak jak w ubiegłym roku tegoroczne święto odbywało się w cieniu tragicznych i niestety śmiertelnych wypadków górniczych. Przed tygodniem, 28 listopada czterech górników z kopalni ZG Sobieski w Jaworznie zginęło na skutek rozerwania rurociągu podsadzkowego. Mając w pamięci swoich kolegów, górnicy uczcili minutą ciszy wszystkich tych, którzy odeszli na wieczną szychtę. W tym roku śmierć poniosło łącznie 15 pracowników polskich kopalń.

Tegoroczne obchody Barbórki były wyjątkowe również ze względu na jubileusz 30. rocznicy powstania Jastrzębskiej Spółki Węglowej, w skład której wchodzą 4 kopalnie węgla kamiennego: Borynia-Zofiówka-Jastrzębie, Budryk, Knurów-Szczygłowice i Pniówek. Grupa kapitałowa JSW jest dziś największym producentem węgla koksowego hard w UE, a także koksu przeznaczonego do wytopu stali - surowca określanego mianem krytycznego (strategicznego) dla gospodarki. W tym roku przypadło także 120-lecie powstania najstarszej kopalni JSW - kopalni Knurów.

- Dzisiejszy dzień jest dla nas wyjątkowym dniem. Dzień patronki św. Barbary wyzwala u nas niesamowite emocje - tego dnia składamy sobie życzenia, tego dnia gratulujemy naszej braci górniczej zaangażowania, które wkładają w każdy dzień pracy. Załogo JSW, jesteście sercem naszej spółki, a wasza ciężka praca jest filarem naszego sukcesu. Barbórka jest okresem, który pobudza do refleksji nad czasem minionym. Pamiętamy o wszystkich, którzy od nas odeszli, a szczególnie o górnikach z kopalni Sobieski i Staszic-Wujek - podkreślił prezes JSW Tomasz Cudny, prosząc wszystkich o powstanie i uczczenie minutą ciszy zmarłych braci górników.

W swoim przemówieniu prezes Jastrzębskiej Spółki Węglowej mówił również o strategicznym znaczeniu węgla koksowego, wydobywanego w należących do spółki kopalniach.

- Bez waszego zaangażowania, bez waszej ciężkiej pracy nie byłoby węgla koksowego, a bez węgla koksowego nie byłoby stali - kręgosłupa nowoczesnej gospodarki. Stal to podstawa do rozwoju naszego przemysłu, a my w JSW dostarczamy najwięcej tego produktu w całej Europie - wskazywał Cudny, dodając, że węgiel koksowy jest niezbędny do zielonej transformacji, która "zaczyna się bardzo głęboko, prawie 1 tys. metrów pod ziemią".

Prezes Cudny nawiązał również do obchodzonego w tym roku 120-lecia kopalni Knurów.

- Wiele pokoleń górników wydobywało tu węgiel, który przysłużył się do rozwoju tego regionu i Ojczyzny. Wykuliście w tym węglu wspaniałą historię, jesteśmy z niej dumni, szanujemy ją i gwarantuję, że przekażemy ją kolejnym pokoleniom - obiecał Tomasz Cudny, składając wszystkim byłym i obecnym pracownikom JSW życzenia górniczego szczęścia i opieki Świętej Barbary.

Prezydent: Dziękuję, że wybraliście ten trudny zawód

Kolejnym punktem wydarzenia była uroczystość wręczenia odznaczeń państwowych. Prezydent RP z okazji Barbórki nadał odznaczenia zasłużonym górnikom i pracownikom spółki JSW SA, a następnie wygłosił przemówienie, w którym wspominał o tragicznych wydarzeniach z Jaworzna, gdzie złożył wizytę przed przyjazdem do Gliwic.

Odwiedzając Jaworzno, Prezydent złożył wiązankę kwiatów pod pomnikiem św. Barbary i spotkał się z ratownikami górniczymi, którzy brali udział w akcji ratowniczej w kopalni Sobieski.

- Braci górnicza, uroczystości barbórkowe nie są w pełni radosne, jak chcielibyśmy, żeby były w to wielkie święto górników i ich patronki św. Barbary. Dzisiejszą moja podróż, tutaj w tę część naszego kraju, gdzie wydobywa się węgiel, zacząłem od wizyty w Jaworznie, gdzie 6 dni temu zginęło czterech państwa kolegów górników. Pojechałem do nich i z tym smutkiem tamtej wizyty przyjeżdżam też do Was, bo nie trzeba tutaj mówić co to znaczy. Także i Wy cały czas pozostajecie w żałobie i wspominacie kolegów, którzy zginęli w kwietniu 2022 roku w Zofiówce oraz Pniówku, gdzie akcje poszukiwawczą udało się zakończyć raptem półtora miesiąca temu. Taki jest los i element wielkiego etosu tej pracy, tego trudu górniczego, tej górniczej służby dla Polski i społeczeństwa - mówił Prezydent.

- Dziękuję za codzienne zjeżdżanie na dół, za podejmowanie ryzyka, za codzienne pożegnania w domu z najbliższymi, którzy tak mocno tutaj u Was, o tych strasznych wypadkach, które przeżyła wasza społeczność - tak mocno wiedza. Wiedzą, co ta praca oznacza i że górnik może ze swojej szychty nie wrócić do domu. Dziękuję za te służbę z całego serca w imieniu Rzeczypospolitej i całego naszego społeczeństwa, bo ona jest niezbędna. Dziękuję ogromnie, że podjęliście tę decyzję, by ten trudny zawód wybrać, bardzo często idąc za tradycją rodzinną i dziękuję Wam, że ją kontynuujecie. Każda służba górnicza jest niezwykle istotna. Bez waszego węgla nie będzie stali, nie będzie ciepła w domach, jest on potrzebny w elektrociepłowniach, przemyśle chemicznym i cały czas w przemyśle energetycznym - podkreślił Prezydent.

- Wasz węgiel, szczególnie koksowy, który jest niezbędny w procesie wytopu stali i jest surowcem uznanym przez KE za strategiczny, można śmiało powiedzieć, że dopóki jest, będzie wydobywany zawsze - dodał.

Andrzej Duda odniósł się także do “trendu dekarbonizacji", który jest silny nie tylko w UE, ale na całym świecie. W tym kontekście wskazał, że podczas ostatniej konferencji klimatycznej COP 28 w Dubaju, wielu światowych przywódców mówiło z uznaniem o polskiej zasadzie “Just Transition", czyli sprawiedliwej transformacji energetycznej.

Zasada ta - po raz pierwszy przedstawiona przez polską delegację na Szczycie Klimatycznym COP24 w Katowicach - opiera się na szacunku do człowieka i pozwala “w godny sposób przejść od gospodarki węglowej do zielonej energetyki".

Prezydent Andrzej Duda zapewniał górników, że będzie reprezentował ich interesy na arenie międzynarodowej zarówno w czasie trwającej jeszcze przez 20 miesięcy prezydentury, jak i w przyszłości, jeśli przyjdzie mu pełnić inne funkcje państwowe.

- Niech św. Barbara zawsze ma w swojej opiece górników i ich rodziny. Niech zawsze otula ich swoim płaszczem, zwłaszcza tam na dole w ciemnościach kopalni; wtedy, kiedy, gdy ta opieka jest tak ogromnie potrzebna; wtedy, kiedy często ważą się losy życia i śmierci. Niech św. Barbara zawsze czuwa nam bezpieczeństwem i powodzeniem Waszym i Waszych rodzin. Niech ma Was w swojej opiece. Szczęść Boże, dziękuję Wam - zakończył Prezydent Duda.

Po wystąpieniu Prezydenta, głos zabrała minister aktywów państwowych Marzena Małek, która złożyła podziękowania za ofiarną służbę i trud codziennej pracy wszystkim górnikom, a następnie odczytała list skierowany do gwarków przez premiera Mateusza Morawieckiego.

Oficjalną część uroczystości zakończył występ orkiestry górniczej oraz Zespołu Pieśni i Tańca Śląsk im. Stanisława Hadyny.