Zamrożenie miliardów dla PAŻP. Czy nad polskim niebem będą czuwać Niemcy?

Eurocontrol zablokował miliardy należne PAŻP

Europejska Organizacja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (Eurocontrol) zamroziła 6,5 mld zł należących do Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. Zablokowane zostały środki pochodzące z opłat trasowych za przeloty nad polską przestrzenią powietrzną, które stanowią ponad 80-85 proc. wszystkich wpływów Agencji i są podstawowym źródłem finansowania jej działalności.

Według informacji portalu decyzję o zamrożeniu środków prezes PAŻP Magdalena Jaworska przekazała pracownikom podczas czwartkowego spotkania. Informacja miała zostać przedstawiona ponad tydzień po wydaniu decyzji przez Eurocontrol.

Skąd wzięła się decyzja?

Przyczyną zablokowania środków jest wyrok wydany 1 kwietnia 2026 r. przez francuskojęzyczny Sąd Pierwszej Instancji w Brukseli w sprawie z powództwa Pfizer Export przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej.

Spór dotyczy umowy zawartej w 2021 r. przez Komisję Europejską z firmą Pfizer na dostawy szczepionek przeciw COVID-19. Polska w 2022 r. odstąpiła od realizacji części kontraktu. To właśnie wykonanie tego orzeczenia doprowadziło do zamrożenia środków należnych PAŻP, choć sama Agencja nie była stroną postępowania.

Co oznacza utrata pieniędzy?

Polska Agencja Żeglugi Powietrznej odpowiada za zapewnienie bezpiecznej, ciągłej i sprawnej żeglugi powietrznej nad Polską. Zarządza ruchem lotniczym, przestrzenią powietrzną oraz zapewnia służby kontroli ruchu lotniczego.

Agencja utrzymuje się przede wszystkim z opłat nawigacyjnych pobieranych od linii lotniczych za pośrednictwem Eurocontrol. Według informacji przedstawionych w materiale, utrata dostępu do tych środków mogłaby doprowadzić do utraty płynności finansowej. W konsekwencji zabrakłoby pieniędzy na wynagrodzenia kontrolerów ruchu lotniczego oraz utrzymanie infrastruktury, w tym radarów i systemów łączności.

W tle pojawia się scenariusz z udziałem Niemiec

Jak wynika z informacji przedstawionych w materiale, w przypadku gdy państwo nie jest w stanie zapewnić bezpieczeństwa we własnej przestrzeni powietrznej, obowiązki te mogą zostać powierzone innemu podmiotowi zgodnie z międzynarodowymi przepisami lotniczymi.

Portal podaje, że gotowość do przejęcia nadzoru nad polską przestrzenią powietrzną mogłaby wyrazić niemiecka instytucja DFS (Deutsche Flugsicherung), odpowiedzialna za kontrolę ruchu lotniczego w Niemczech.

Według informacji zawartych w materiale polski rząd nie złożył dotychczas oficjalnej skargi na decyzję o zablokowaniu środków PAŻP.

PAŻP: Sprawa nie dotyczy działalności Agencji

Polska Agencja Żeglugi Powietrznej potwierdziła, że 1 lipca otrzymała od Eurocontrol informację o zajęciu wierzytelności z tytułu należnych jej opłat trasowych.

"1 lipca br. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej otrzymała od Europejskiej Organizacji ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL) z siedzibą w Belgii informację o zajęciu wierzytelności PAŻP z tytułu należnych jej opłat trasowych. Zajęcie nastąpiło w związku z wyrokiem sądu belgijskiego z kwietnia 2026 r. wydanym w sprawie Pfizer przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie to nie dotyczyło PAŻP i pozostaje całkowicie niezwiązane z wykonywaniem przez nią zadań" - przekazała Agencja.

PAŻP poinformowała również, że otrzymanie przez Eurocontrol tytułu wykonawczego oznacza obowiązek wstrzymania przekazywania wszystkich środków pochodzących z opłat trasowych - zarówno tych już zgromadzonych, jak i wpływających w przyszłości - do czasu zaspokojenia roszczeń Pfizera lub innego rozstrzygnięcia sprawy.

Agencja zapowiada sprzeciw

PAŻP zapewnia, że prowadzi działania zmierzające do uchylenia zabezpieczenia i odblokowania środków finansowych.

"Na obecnym etapie PAŻP podejmuje wszelkie działania zmierzające do uchylenia zabezpieczenia i zwolnienia środków finansowych PAŻP. Przygotowywany jest formalny sprzeciw, który zostanie wniesiony w wymaganym terminie. Działania PAŻP są prowadzone w ścisłej koordynacji z Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej oraz właściwymi organami państwa. Równocześnie, we współpracy z właściwymi instytucjami krajowymi, podejmujemy działania mające na celu zabezpieczenie środków finansowych na zapewnienie nieprzerwanej realizacji zadań PAŻP. Podkreślamy, że przedmiot postępowania sądowego stanowiącego podstawę do zablokowania środków PAŻP pozostaje bez związku z działalnością Agencji. Priorytetem PAŻP pozostaje utrzymanie najwyższego poziomu bezpieczeństwa oraz ciągłości świadczenia służb żeglugi powietrznej, nie ma również ryzyka jakichkolwiek zwolnień pracowników" - podkreśliła Agencja.