TK wydał wyrok ws. "małżeństw jednopłciowych". Przepisy niekonstytucyjne

Trybunał zakwestionował ruch ministra cyfryzacji

Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne rozporządzenie ministra cyfryzacji w części dotyczącej wzorów dokumentów związanych z aktami małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą.

Orzeczenie Trybunału zapadło jednogłośnie i w trzyosobowym składzie pod przewodnictwem prezesa Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego. Sprawozdawcą był sędzia TK Stanisław Piotrowicz. W składzie orzekał też sędzia TK Wojciech Sych.

Nowelizacja wzoru dokumentów

Chodzi o nowelizację rozporządzenia ws. wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego, która pozwalała na transkrypcję aktów małżeństw jednopłciowych. Nowela została opublikowana w Dzienniku Ustaw 22 maja tego roku. Rozporządzenie na początku czerwca zaskarżyli posłowie reprezentowani przez Marcina Warchoła.

Zgodnie ze zmianą, obowiązujące wcześniej nazwy rubryk „dane kobiety” i „dane mężczyzny” zostały zastąpione przez opcjonalne „dane mężczyzna/kobieta”. Nowe wzory zawarte w rozporządzeniu dotyczą dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego, tj. odpisu zupełnego aktu małżeństwa, odpisu skróconego aktu małżeństwa oraz zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby.

Co decyzja TK oznacza w praktyce?

W praktyce Trybunał Konstytucyjny zablokował rozwiązanie, które od 23 sierpnia 2026 r. miało umożliwić urzędom stanu cywilnego korzystanie z nowych formularzy przy transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw dwóch kobiet lub dwóch mężczyzn. Formularze przewidywały m.in. wskazanie płci każdej z osób, bez konieczności wpisywania jednej z nich w rubryce przeznaczonej dla osoby przeciwnej płci.

Czytaj również

Prezydent zdecydował w sprawie ośmiu ustaw

Paraliż prac Trybunału Konstytucyjnego. Bunt nowo wybranych sędziów

Premier Słowacji zabronił transkrypcji małżeństw jednopłciowych

Prezes TK stawia ultimatum. Grabiec ma przeprosić

Ta decyzja TK zatrzymała lustrację i zmieniła historię III RP

Twarda odpowiedź Święczkowskiego do ETPCZ ws. pseudo sędziów TK

Wyrok TSUE: Polska musi uznawać małżeństwa jednopłciowe zawarte w krajach UE

W listopadzie 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok, w którym uznał, że państwa członkowskie muszą respektować tzw. małżeństwa jednopłciowe zawarte zgodnie z prawem innego kraju Unii Europejskiej. Według TSUE jeśli para tej samej płci legalnie zawarła związek za granicą, powinien on zostać uznany również w Polsce.

Orzeczenie zapadło po skardze dwóch obywateli Polski, którzy sformalizowali swój związek w Berlinie. Gdy próbowali dokonać transkrypcji niemieckiego aktu małżeństwa do polskiego rejestru, spotkali się z odmową, ponieważ polskie prawo nie dopuszcza małżeństw osób tej samej płci.

Decyzja NSA z marca 2026 r.

W marcu 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Admnistracyjnego i nakazał transkrypcję konkretnego aktu małżeństwa dwóch obywateli Polski, którzy sformalizowali swój związek w Berlinie. W kolejnych wyrokach stwierdził, że transkrypcja nie oznacza wprowadzenia w Polsce małżeństw jednopłciowych, lecz uznanie statusu nabytego za granicą.