Co musisz wiedzieć
- Prywatni operatorzy kolejowi rosną w siłę na zachodzie Europy
- Znajdując odpowiedź na potrzeby rynku mogą stanowić zagrożenie np. dla Deutsche Bahn
- Tymczasem Deutsche Bahn pogrąża się w kryzysie
Nowe połączenia European Sleeper: Bruksela-Barcelona, Bruksela-Mediolan
Prywatni gracze na rynku kolejowym w Europie zyskują na sile nie tylko w Polsce, ale szczególnie w Niemczech i Austrii. Holenderska firma European Sleeper, założona w 2021 roku, ogłosiła plany uruchomienia dwóch nowych tras z Brukseli do Barcelony oraz do Mediolanu.
Te połączenia, planowane na 2026-2027 rok, mają zastąpić loty i samochody, oferując wygodne spanie w wagonach sypialnych z przystankami w Awinionie, Montpellier czy Gironie. To ambitny krok i zapowiedź niebezpieczeństwa dla państwowych operatorów jak Deutsche Bahn (DB) czy ÖBB.
Prywatne koleje przejmują rynek w Niemczech i Austrii
ÖBB właśnie zlikwidowała trasę Wiedeń-Paryż z powodu braku finansowania, a Paryż-Berlin też wisi na włosku. Bez subsydiów państwowych konwencjonalna kolej sobie nie radzi.
W Niemczech prywatni operatorzy od lat podgryzają monopol DB. Według danych z 2023 roku, w lokalnym transporcie pasażerskim (SPNV) DB kontroluje 63,1 proc. rynku (w przeliczeniu na pasażerokilometry), ale resztę - 36,9 proc. - dzielą prywatne firmy: 2,5 proc. niemieckie prywatne, 11,6 proc. zagraniczne prywatne i 13,8 proc. zagraniczne państwowe. Regulacje unijne (Rozporządzenie 1370/2007) i niemieckie (AEG, ERegG) promują konkurencję poprzez przetargi na kontrakty do 15 lat. Niemieckie landy, poprzez organizacje zamawiające, definiują plany transportowe, a zwycięzcy dostają dotacje. Dostęp do torów jest otwarty. W 2017 roku niemiecki Handelsblatt donosił, że próby z prywatnymi pociągami dalekobieżnymi jak Interconnex (Veolia) między Lipskiem a Rostockiem upadły, lecz w regionalnym segmencie firmy jak FlixTrain czy Metronom odnoszą sukces.
Deutsche Bahn i ÖBB w kryzysie: strajki, koszty, opóźnienia
Sukcesy prywatnych graczy kontrastują z kryzysami państwowych. W Austrii i Niemczech problemy DB i ÖBB - opóźnienia, strajki, rosnące koszty - hamują cały sektor, zwłaszcza fracht (towarowy).
"Kryzysy państwowych kolei grożą spowolnieniem prywatnych spedytorów towarowych"
- ostrzega Der Standard Prywatni operatorzy narzekają na zatory na torach spowodowane awariami państwowych firm.
Eksperci Bundestagu, raport z czerwca 2024, podkreślają, że sieć kolejowa (86 proc. w rękach DB InfraGO) musi być nondyskryminacyjna: ścieżki alokowane przez Bundesnetzagentur (BNetzA), z opłatami zatwierdzonymi centralnie. W konfliktach priorytet mają połączenia transgraniczne i towarowe, ale SPNV może je wyprzedzać. Dane BNetzA z maja 2024 pokazują, że zagraniczni prywatni gracze zyskują, ale lokalni jak Go-Ahead czy Transdev wycofują się z niektórych tras z powodu kosztów.
Dla pasażerów prywatni operatorzy to szansa, bo sprzedają tańsze bilety. European Sleeper obiecuje: "Odkrywaj Europę nocą za 40 euro" - promocja do 12 października na listopadowe kursy.
Najczęściej zadawane pytania -FAQ
Czym jest European Sleeper? European Sleeper to holenderska prywatna firma kolejowa założona w 2021 roku. Specjalizuje się w połączeniach nocnych i planuje ekspansję na trasy Bruksela-Barcelona i Bruksela-Mediolan.
Dlaczego Deutsche Bahn traci rynek? Deutsche Bahn boryka się z opóźnieniami, wysokimi kosztami i brakiem inwestycji w infrastrukturę. Coraz więcej tras regionalnych przejmują prywatni operatorzy, oferujący niższe ceny i lepszą jakość usług.
Jak działa rynek kolejowy w Niemczech? Zgodnie z przepisami UE, niemiecki rynek kolejowy jest otwarty dla konkurencji. Prywatni przewoźnicy mogą startować w przetargach na obsługę tras regionalnych i międzynarodowych.
Jakie są konsekwencje dla pasażerów? Pasażerowie zyskują tańsze bilety i większy wybór połączeń, ale rośnie ryzyko chaosu w rozkładach i ograniczonej koordynacji między przewoźnikami.
