Postulatem pierwszego rządu II RP był ośmiogodzinny dzień pracy. Postulat został zrealizowany.

10.11.2016 18:16

Ignacy Daszyński, — Źródło: Wikipedia, domena publiczna

Na jesieni 1918 roku, gdy stało się oczywiste, że Austro-Węgry i Niemcy przegrały wojnę, Polacy rozpoczęli przejmowanie władzy w okupowanej przez państwa centralne części Królestwa Polskiego. W nocy z 6 na 7 listopada w oswobodzonym Lublinie powołano Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej, którego premierem został szef galicyjskich socjalistów Ignacy Daszyński.

W gabinecie znaleźli się m. in. Wincenty Witos, Tomasz Arciszewski, Jędrzej Moraczewski i Stanisław Thugutt. Jakkolwiek rząd ten nie był uznawany przez środowiska prawicowe i działał zaledwie kila tygodni, 14 listopada przekazał władzę na ręce Józefa Piłsudskiego, to jego rozporządzenia i odezwy wpłynęły znaczącą na kształt II Rzeczpospolitej.

Program rządu zakładał równouprawnienie obywateli pod względem politycznym; zapewnienie prawa do wolności sumienia, druku, słowa, zgromadzeń, pochodów, zrzeszeń i strajków, wprowadzenie ośmiogodzinnego dnia pracy w przemyśle, handlu i rzemiośle oraz budowę systemu powszechnych ubezpieczeń społecznych. Większość z tych postulatów niemal natychmiast po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zrealizowano. 28 listopada w 1918 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski podpisał dekret, który potwierdzał prawa wyborcze wszystkich obywateli "bez względu na płeć". Polska była jednym z pierwszych krajów świata, które przyznały kobietom zarówno bierne jak i czynne prawo wyborcze. Dekret Naczelnika Państwa wprowadzał również 8-godzinny dzień i 46-godzinny tydzień pracy, co później, w 1919 roku potwierdzała stosowna ustawa. W roku 1933 wydłużono czas pracy w sobotę z 6 do 8 godzin. Ograniczenie tygodnia pracy do 46 godzin spowodowało narodzin czasu wolnego, który mógł być wykorzystany na korzystanie z kultury. Zaczęły powstawać książki beletrystyczne, kabarety, dancingi.
Konstytucja marcowa zapewniała wolności postulowane przez rząd Daszyńskiego. Na powszechne, jednolite ubezpieczenie społeczne trzeba było poczekać kilka lat. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym zwana scaleniową weszła w życie w 1933 roku. Rok później, w miejsce pięciu różnych instytucji ubezpieczeniowych utworzono Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W 2016 roku Sejm Polski przyjął uchwałę upamiętniającą powstanie w Lublinie Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej.

O odzyskaniu niepodległości można przeczytać w artykule:

Postulatem pierwszego rządu II RP był ośmiogodzinny dzień pracy. Postulat został zrealizowany

Ilu Polaków walczyło w pierwszej wojnie światowej? Ilu zginęło?

Komendant Józef Piłsudski: Jedynym waszym znakiem jest odtąd orzeł biały

AB