Paliwa z rafinerii Rosnieftu trafiały na Ukrainę. Niemiecki rząd nie ujawnia skali

Rafineria PCK w Schwedt nad Odrą, która należy w 54 procentach do firm córek rosyjskiego Rosnieftu, jest zakładem, który zapewnia według własnych komunikatów około 90 procent benzyny, oleju napędowego, nafty lotniczej i oleju opałowego w Berlinie oraz Brandenburgii. Równocześnie około dwóch milionów ton gotowych paliw rocznie eksportowanych jest do Polski. Od września 2022 roku większość udziałów, należąca do niemieckich spółek rosyjskiego Rosnieftu, jest pod zarządem powierniczym niemieckiego rządu. Do wywłaszczenia nie doszło

W ramach interpelacji frakcji AfD z 31 sierpnia 2026 roku i odpowiedzi niemieckiego rządu z 15 września świat dowiaduje się, że mimo gorącej wojny Ukraina kupowała paliwa z rafinerii PCK. Posłowie pytali o ilości paliw wyprodukowanych w Schwedt i wywiezionych na Ukrainę od 1 stycznia 2023 roku. Rząd odmówił publikowania szczegółów, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa Rosneft Deutschland i RN Refining and Marketing. Dodał jednak, że według samej RDG eksport na Ukrainę nie jest istotny wobec całej produkcji tej spółki i mieści się co najwyżej w bardzo niskim jednocyfrowym zakresie. Danych pozostałych udziałowców, Shell i Eni, Berlin nie posiada.

Eksport z Niemiec, niekoniecznie z PCK

Statystyka handlu zagranicznego Niemiec, dołączona do odpowiedzi niemieckiego rządu, wskazuje na import paliw i olejów z Niemiec na Ukrainę w okresie wojny. Wywóz wyrobów o numerze taryfowym 2710 z Niemiec na Ukrainę wyniósł 93,6 tysiąca ton w 2023 roku, 270,5 tysiąca ton w 2024 roku, 275,6 tysiąca ton w 2025 roku i 134,6 tysiąca ton w pierwszym półroczu 2026 roku. Skok dotyczy zwłaszcza benzyny silnikowej o liczbie oktanowej 95 do 98. Z 1,4 tysiąca ton w 2023 roku wzrosła do 153,1 tysiąca ton w 2024 roku, 205,0 tysiąca ton w 2025 roku i 100,1 tysiąca ton w pierwszej połowie 2026 roku.

Warto podkreślić, że niemiecki urząd statystyczny nie rozróżnia paliwa wytworzonego w Niemczech od towaru, który jedynie przeszedł przez niemiecki obszar celny.

Rosnieft nadal właścicielem udziałów, kontrolę sprawuje Berlin

Zyski spółek Rosnieftu od 2022 roku nie zostały wypłacone firmie matce w Moskwie. Nadwyżki i straty pozostawiono w firmach córkach na terenie Niemiec. Tu pojawia się polski Unimot. W lipcu 2026 roku spółka Unimot Paliwa sprowadziła drogą morską do Gdańska ładunek ropy z Ameryki Południowej. PERN tłoczy surowiec rurociągiem pomorskim i odcinkiem zachodnim, dawniej rurociąg "Przyjaźń", do PCK. Dostawę potwierdził rzecznik Rosneft Deutschland. Miała pomóc utrzymać pracę rafinerii w okolicach 80 procent mocy po tym, jak w maju Rosja wstrzymała tranzyt ropy formalnie kazachskiej, wobec której istnieją podejrzenia, że faktycznie jest ropą rosyjską, dla rafinerii w Schwedt.

Unimot zapowiadał kolejne ładunki z kierunku innego niż wschodni. PERN ocenia zdolność przesyłu z Naftoportu do Schwedt na około dwa miliony ton rocznie, po tym jak stacje dawców obniżających opór podniosły nominalną przepustowość odcinka pomorskiego o około 30 procent. W 2025 roku dostawy ropy szły głównie przez Rostock, w mniejszej części przez Gdańsk i przez Kazachstan.

Polska infrastruktura podaje surowiec do niemieckiej rafinerii powiązanej z Rosnieftem. Ta sama rafineria dostarcza paliwa na zachodnią Polskę i, w nieznanej publicznie skali, zasila ukraiński popyt, który w niemieckiej statystyce celnej gwałtownie urósł od 2024 roku. Rząd w Berlinie nie finansuje, jak twierdzi, tego eksportu ze środków federalnych.

Pytamy Unimot

Redakcja Tysol wystąpiła z pytaniami do Grupy UNIMOT. Prosiliśmy spółkę o wyjaśnienie, w jakim charakterze organizuje dostawy ropy do PCK Schwedt. Pytaliśmy także, jak Unimot ocenia swoją rolę w utrzymaniu pracy rafinerii po wstrzymaniu tranzytu w maju 2026 roku, ile ładunków i jakiej łącznej wielkości zorganizował lub zamierza zorganizować w 2026 roku i czy kolejne dostawy są już zakontraktowane. Prosiliśmy też o potwierdzenie oceny PERN, że zdolność przesyłu z Naftoportu do Schwedt wynosi około dwóch milionów ton rocznie, oraz o informację, jaka część tej zdolności przypada na ładunki Unimotu.

Kolejne pytania dotyczyły polskiego rynku. Czy Unimot odbiera z PCK gotowe paliwa na zachodnią Polskę i na jaką skalę w latach 2023–2026? Czy spółki z Grupy UNIMOT handlują paliwami pochodzącymi z PCK przeznaczonymi na Ukrainę, albo organizują taki wywóz? Czy spółka wie, czy paliwa z Schwedt trafiają na Ukrainę bezpośrednio, przez niemiecki obszar celny, czy przez Polskę?

Wreszcie prosiliśmy Unimot o uzasadnienie współpracy surowcowej z rafineria PCK, którego pakiet kontrolny formalnie należy do spółek Rosnieftu, nawet jeśli udziały te są pod niemieckim zarządem powierniczym. Jakie procedury due diligence i sankcyjne stosuje polska Grupa? Czy występowała o opinie lub zgody organów polskich albo unijnych w tej sprawie i czy dostawy przez Gdańsk naprawdę służą bezpieczeństwu paliwowemu Polski, Niemiec, czy obu celom jednocześnie.

UNIMOT potwierdza Tysol.pl: było już kilka dostaw

W przesłanej Tysol.pl odpowiedzi UNIMOT nie odniósł się bezpośrednio do pytań o ewentualny handel paliwami z PCK kierowanymi na Ukrainę ani o szczegóły procedur due diligence i sankcyjnych. Spółka podkreśliła natomiast, że wszystkie dotychczasowe dostawy ropy do Schwedt pochodziły spoza kierunku wschodniego, a szczegóły kontraktów objęte są tajemnicą handlową.

"(...) Od lipca 2026 roku Grupa UNIMOT zrealizowała kilka morskich dostaw ropy naftowej do Gdańska na potrzeby rafinerii PCK w Schwedt. Dostawy zostały obsłużone z wykorzystaniem Naftoportu oraz infrastruktury PERN. Realizacja dostaw ropy przez Gdańsk do Schwedt pokazuje, że polska, niezależna grupa multienergetyczna może odgrywać coraz ważniejszą rolę w zaopatrzeniu surowcowym rafinerii w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Współpraca z PCK w Schwedt wpisuje się również w działania wzmacniające dywersyfikację kierunków zaopatrzenia oraz bezpieczeństwo surowcowe i paliwowe regionu po obu stronach granicy polsko-niemieckiej.

Wszystkie dotychczasowe dostawy pochodziły spoza kierunku wschodniego. Szczegółowe informacje dotyczące poszczególnych kontraktów i współpracy z rafinerią PCK w Schwedt stanowią tajemnicę handlową. Liczymy na dalszą współpracę w zakresie kolejnych dostaw.

Stabilna praca rafinerii w Schwedt zwiększa bezpieczeństwo dostaw również dla polskich kierowców, przedsiębiorców i całej krajowej gospodarki. Ok. 2 mln ton/rok gotowych paliw z rafinerii PCK w Schwedt trafia na rynek zachodniej Polski, wspierając zaopatrzenie województw położonych przy granicy z Niemcami.

Polska zużywa rocznie blisko 37 mln m³ trzech głównych gatunków paliw: benzyn silnikowych, oleju napędowego i LPG, a 40% konsumpcji tych paliw pokrywa import. Według danych POPiHN z Niemiec pochodzi 57% importowanych do Polski benzyn silnikowych oraz 33% importowanego oleju napędowego. Rafineria w Schwedt od lat pozostaje jednym z ważnych dostawców paliw na polski rynek - odpowiada Biuro Prasowe Unimot.

[Tytuł, lead, sekcje "Co musisz wiedzieć", "Jakie to ma znaczenie dla Polski" i niektóre śródtytuły od Redakcji]

Jakie to ma znaczenie dla Polski?

• PCK Schwedt jest ważnym dostawcą paliw dla zachodniej Polski. Według UNIMOT-u około 2 mln ton gotowych paliw rocznie z rafinerii trafia na polski rynek.
• Polska infrastruktura staje się jednym z elementów zaopatrzenia Schwedt w ropę. Surowiec sprowadzany drogą morską do Gdańska może być transportowany przez Naftoport i system PERN do niemieckiej rafinerii. Zwiększa to znaczenie polskiej infrastruktury w regionalnym systemie dostaw ropy.
• Kontrowersje budzi struktura właścicielska PCK. Większościowy pakiet rafinerii nadal formalnie należy do niemieckich spółek Rosnieftu, choć znajdują się one pod zarządem powierniczym niemieckiego państwa. Z tego powodu istotne są zasady sankcyjne i procedury due diligence stosowane przy współpracy z zakładem.