Nieoficjalnie: Umowa pożyczkowa z unijnego SAFE dla Polski zatwierdzona

Nieoficjalnie: Procedura ws. SAFE została zakończona przez KE

Podpiszą ją unijni komisarze Piotr Serafin i Andrius Kubilius oraz szefowie MON i MF, Władysław Kosiniak-Kamysz i Andrzej Domański.

Potem Serafin i Kubilius udadzą się do Wilna, by podpisać umowę pożyczkową z Litwą.

Według źródeł PAP procedura pisemna wśród komisarzy w sprawie umowy pożyczkowej SAFE dla Polski została pomyślnie zakończona w poniedziałek.

Treść umowy wynegocjowanej pomiędzy KE a polskim rządem została zaakceptowana, w tym decyzja dotycząca udzielenia pełnomocnictwa komisarzom Kubiliusowi i Serafinowi do podpisania umowy z Polską.

Jest to pierwsza umowa pożyczkowa w ramach programu SAFE zaakceptowana przez KE dla jakiegokolwiek państwa. Kolejne kraje niedługo przejdą podobną procedurę. Litwa już jest w trakcie, jako drugie państwo. 

Czytaj również

Sikorski w niemieckich mediach: Polska domaga się miejsca przy stole ws. Ukrainy

Ambasador Ukrainy w Polsce zwrócił Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej

Zełenski bez Orderu. Jest komentarz ukraińskiego deputowanego

Matecki: Niemcy powinny utracić oficjalny status mniejszości narodowej w Polsce

Brak porozumienia ws. nowych podatków może spowodować zmniejszenie budżetu UE o 40%

Ukraina chce samoloty MiG-29, ale wyremontowane

Polska największym pożyczkobiorcą

Z przyznaną kwotą 43,7 mld euro Polska jest największym pożyczkobiorcą programu SAFE. Na kolejnych miejscach znajdują się Węgry i Francja, którym przyznano po 16,2 mld euro.

Po podpisaniu umów Komisja Europejska będzie mogła zaciągać pożyczki na rynkach kapitałowych i przekazywać środki państwom członkowskim.

Weto prezydenta

W połowie marca prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą SAFE, która przewidywała utworzenie specjalnego funduszu dla środków unijnych. 

Dla mnie sprawa SAFE jest – po mojej decyzji – zamknięta. Nie robię nic, aby przeciwdziałać w tych sprawach, które rząd bierze na swoją odpowiedzialność. Moje weto było jasnym przywiązaniem do suwerenności Polski

– powiedział. Podkreślił również, że nie akceptuje mechanizmów warunkowości.

Dla mnie żadne mechanizmy warunkowości nie wchodzą w grę

– dodał.

SAFE – czym jest?

Instrument SAFE to program, który oficjalnie ma na celu wzmocnienie obronności państw członkowskich UE. Przewiduje łącznie 150 mld euro wsparcia w postaci m.in. nisko oprocentowanych pożyczek, przede wszystkim na zakupy sprzętu wojskowego, zwłaszcza produkowanego w Europie. Pod koniec stycznia Komisja Europejska zaakceptowała polski plan w ramach SAFE. Polska wnioskowała o dofinansowanie 139 projektów na kwotę 43,7 mld euro.

SAFE ma wspierać państwa UE we wzmacnianiu ich potencjału obronnego. Został ustanowiony w 2025 r. w obliczu rosnącego zagrożenia ze strony Rosji oraz niepewności wokół dalszego zaangażowania Stanów Zjednoczonych w Europie. Celem programu jest też zmniejszenie uzależnienia od uzbrojenia z USA i wzmocnienie przemysłów obronnych państw unijnych. Z tego powodu SAFE dopuszcza możliwość zakupów w krajach trzecich tylko w ograniczonym zakresie. Koszt komponentów wyprodukowanych w państwach zaangażowanych w SAFE musi wynieść co najmniej 65 proc.

Krytycy programu SAFE wskazują na zagrożenia

Krytycy programu twierdzą, że SAFE skazywałby Polskę na gorszej jakości sprzęt niemiecki czy francuski, niekoniecznie kompatybilny z posiadanym przez nas sprzętem amerykańskim i koreańskim. Krytycy obawiają się także zaciągniętej w euro pożyczki o zmiennej stopie procentowej. Ich zdaniem może ona zagrozić wypłacalności państwa polskiego. SAFE jest ponadto obarczony mechanizmem warunkowości, podobnie jak Krajowy Plan Odbudowy.