Niemiecki resort obrony: SAFE i EDIP są w szczególnym interesie Niemiec

Niemiecki resort wskazuje na interes własnego przemysłu obronnego

SAFE i EDIP leżą w szczególnym interesie Niemiec, ponieważ krajowe przedsiębiorstwa obronne odgrywają ważną rolę we współpracy z firmami europejskich partnerów oraz przedsiębiorstwami ukraińskimi

- czytamy w informacji niemieckiego resortu obrony.

Europa bierze większą odpowiedzialność za własne bezpieczeństwo i zwiększa tempo. Ważne jest, aby do 2030 r. znacznie wzmocnić europejską gotowość do obrony. UE wspiera swoje państwa członkowskie poprzez nowe programy działań w zakresie bezpieczeństwa dla Europy (SAFE) i europejskiego programu przemysłu obronnego (EDIP) w celu szybszego i skuteczniejszego zamykania luk w zdolnościach

- podkreśla Bundesministerium der Verteidigung.

SAFE ma wzmacniać europejski przemysł obronny

Z komunikatu niemieckiego resortu wynika, że Berlin postrzega SAFE i EDIP jednocześnie jako instrumenty wzmacniające europejskie zdolności obronne oraz jako rozwiązania korzystne dla niemieckiego przemysłu obronnego. Ministerstwo wskazuje przy tym na rolę niemieckich przedsiębiorstw we współpracy z firmami z innych państw europejskich i Ukrainy.

Dzięki działaniom na rzecz bezpieczeństwa dla Europy (SAFE) i europejskiemu programowi przemysłu obronnego (EDIP) UE zapewnia państwom członkowskim kluczowe narzędzia finansowania lub promowania wspólnych zamówień

- wskazuje niemieckie ministerstwo obrony.

Zwiększając długoterminowy popyt, SAFE może również przyczynić się do masowego zwiększenia wspólnych zdolności produkcyjnych europejskiego przemysłu obronnego

- stwierdza.

Czym jest program SAFE?

SAFE (Security Action for Europe) to instrument finansowy Unii Europejskiej mający na celu wzmocnienie europejskich zdolności obronnych poprzez wsparcie wspólnych inwestycji i zakupów uzbrojenia. Mechanizm dysponuje kwotą do 150 mld euro w formie długoterminowych pożyczek, które państwa członkowskie mogą przeznaczyć m.in. na zakup amunicji, systemów obrony powietrznej i przeciwrakietowej, dronów oraz innych kluczowych zdolności wojskowych. SAFE ma nie tylko przyspieszyć modernizację europejskich sił zbrojnych, lecz także zwiększyć skalę wspólnych zamówień, ograniczyć rozdrobnienie rynku obronnego i wzmocnić europejski przemysł obronny.

Czytaj również

Negocjacje o tranzycie przez Polskę ukraińskiego zboża toczą się poza MRiRW. Ostry komentarz Sachajki

Saperzy na stacji kolejowej w Niemczech. Trwa ewakuacja

„Der Spiegel”: Niemcy zazdroszczą Polsce. „Polacy przestali mieć kompleks Zachodu”

Merz wzmacnia uprawnienia szpiegów BND. Jego gabinet przyjął projekt reformy

Nowe przepisy UE o opakowaniach zaczynają być stosowane. Firmy mierzą się z kosztami i niejasnościami

Szwecja przerwała rosyjską operację wywiadowczą. W tle NATO, UE i wsparcie Ukrainy

Czym jest EDIP?

EDIP (European Defence Industry Programme), czyli Europejski Program Przemysłu Obronnego, to inicjatywa Unii Europejskiej służąca wzmocnieniu europejskiej bazy przemysłowo-technologicznej sektora obronnego oraz zwiększeniu zdolności państw UE do wspólnego pozyskiwania sprzętu wojskowego. Program ma wspierać rozwój mocy produkcyjnych europejskiego przemysłu obronnego, bezpieczeństwo łańcuchów dostaw oraz współpracę między państwami i przedsiębiorstwami zbrojeniowymi. EDIP jest jednym z kluczowych elementów realizacji Europejskiej Strategii Przemysłu Obronnego (EDIS) i ma przyczynić się do tego, aby państwa członkowskie więcej inwestowały w obronność wspólnie oraz w większym stopniu korzystały z uzbrojenia i technologii produkowanych w Europie.
W przeciwieństwie do SAFE, który zapewnia państwom dostęp do finansowania inwestycji obronnych, EDIP koncentruje się przede wszystkim na wzmacnianiu europejskiego przemysłu obronnego, współpracy produkcyjnej i bezpieczeństwie dostaw.

Co SAFE oznacza dla Polski?

Dla Polski SAFE ma szczególne znaczenie, ponieważ Polska jest największym beneficjentem tego instrumentu w całej Unii Europejskiej. Przyznano jej możliwość pozyskania do 43,7 mld euro preferencyjnych pożyczek, czyli blisko jedną trzecią całej puli SAFE wynoszącej 150 mld euro.

Zdaniem krytyków programu, w tym dr. Jacka Saryusz-Wolskiego, program SAFE umożliwia pozatraktatowy transfer kompetencji w dziedzinie obronności z państw członkowskich do Komisji Europejskiej.

Prezydent Karol Nawrocki uzasadniał zawetowanie ustawy dotyczącej instrumentu SAFE przede wszystkim obawami o suwerenność Polski, długoterminowe zadłużenie oraz warunkowość unijnego finansowania. Wskazywał, że zobowiązania wynikające z pożyczek miałyby charakter wieloletni i generowałyby znaczące koszty odsetkowe oraz ryzyko walutowe, a jednocześnie możliwość korzystania ze środków byłaby uzależniona od decyzji instytucji Unii Europejskiej. Zdaniem prezydenta mogłoby to ograniczać swobodę Polski w prowadzeniu polityki obronnej i podejmowaniu decyzji dotyczących zakupów uzbrojenia. Nawrocki argumentował również, że bezpieczeństwo państwa nie powinno być uzależnione od zewnętrznych mechanizmów finansowych, dlatego jako alternatywę dla SAFE proponował stworzenie krajowego mechanizmu finansowania inwestycji obronnych – Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych.

Mimo prezydenckiego weta 8 maja rząd podpisał umowę z Komisją Europejską dotyczącą finansowania do 43,7 mld euro.

Rząd przedstawia SAFE odmiennie. Według KPRM instrument ma zwiększać możliwości finansowania modernizacji polskich sił zbrojnych, a mechanizm warunkowości ma służyć ochronie środków przed nadużyciami. Przedstawiciele rządu podkreślają również, że Polska była jednym z głównych inicjatorów powstania SAFE.