Nie będzie cenzury internetu. Karol Nawrocki zawetował ustawę

Karol Nawrocki zawetował ustawę o DSA

Prezydent Karol Nawrocki nie podpisał nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, która miała wprowadzić nowe mechanizmy blokowania nielegalnych treści w internecie. O decyzji głowy państwa poinformowała w piątek, 13 listopada, Kancelaria Prezydenta RP. To już druga próba wprowadzenia podobnych regulacji. Poprzednią wersję przepisów prezydent zawetował w styczniu, wskazując na zagrożenia związane z ograniczaniem wolności wypowiedzi i możliwością uznaniowego usuwania publikacji internetowych. Nowelizacja przygotowana przez Ministerstwo Cyfryzacji została przyjęta przez Sejm 8 października. Jej autorzy przekonywali, że nowe rozwiązania pozwolą skuteczniej reagować na treści naruszające prawo, a jednocześnie zapewnią odpowiednią ochronę praw użytkowników.

Prezydent Karol Nawrocki podkreślił, że decyzja o podpisaniu lub zawetowaniu ustawy musi wynikać z jej zgodności z Konstytucją i interesem obywateli, a nie z presji politycznej. Przypomniał, że jego wcześniejsze weto doprowadziło do rozdzielenia przepisów dotyczących wdrażania DSA od regulacji umożliwiających blokowanie treści w internecie. Jak zaznaczył, część rozwiązań została poprawiona i podpisana, jednak na końcowym etapie prac legislacyjnych ponownie rozszerzono uprawnienia urzędników.

Wraca widmo urzędnika-cenzora

„Wróciło widmo urzędnika cenzora, który będzie podejmował decyzję, co wolno, a czego nie wolno w internecie” - ostrzegł prezydent w swoim przemówieniu. Jego zdaniem rozstrzyganie, czy określone treści naruszają prawo, powinno należeć do niezawisłych sądów, a nie administracji. Karol Nawrocki zarzucił również rządowi wykorzystywanie tragicznych wydarzeń w polskich szkołach do uzasadnienia nowych regulacji. Wskazał, że służby dysponują już narzędziami pozwalającymi reagować na niebezpieczne treści, a obowiązujące przepisy umożliwiają między innymi szybkie usuwanie materiałów terrorystycznych.

Szczególne zastrzeżenia prezydenta wzbudziła możliwość blokowania całych domen internetowych, nawet jeśli nielegalna treść stanowiłaby jedynie niewielką część publikowanych materiałów. W jego ocenie takie rozwiązanie narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności i może stać się narzędziem politycznego nacisku na niezależne serwisy.

Prezydent odniósł się także do obecnej sytuacji politycznej, wskazując na działania prokuratury i wydarzenia wokół Trybunału Konstytucyjnego. Przekonywał, że w takich okolicznościach przyznawanie administracji dodatkowych uprawnień do blokowania treści budzi szczególne obawy o wolność słowa. Podkreślił, że obywatele muszą zachować prawo do swobodnego krytykowania rządu, jego decyzji i polityki państwa.

Blokowanie treści w internecie. Co przewidywała ustawa?

Przepisy wprowadzały kilka procedur umożliwiających ograniczanie dostępu do określonych materiałów publikowanych w sieci. Sposób postępowania miał zależeć od charakteru naruszenia.

Najbardziej rygorystyczne rozwiązania dotyczyły treści związanych z seksualnym wykorzystywaniem dzieci. Chodziło między innymi o materiały przedstawiające wykorzystywanie małoletnich, prezentowanie dzieciom pornografii, grooming oraz propagowanie zachowań pedofilskich. W takich przypadkach decyzje o blokowaniu treści miały podlegać natychmiastowemu wykonaniu. Przyspieszoną procedurę przewidziano również w sytuacjach zagrożenia życia, zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego. Obejmowała ona między innymi groźby i przemoc motywowaną nienawiścią, nakłanianie do samobójstwa oraz przyjmowanie zleceń zabójstwa. Usunięcie takich materiałów mogłoby następować niezwłocznie na wniosek policji lub prokuratury.

Prezydent Karol Nawrocki zwrócił jednak również uwagę, że państwo dysponuje już narzędziami prawnymi umożliwiającymi usuwanie i blokowanie nielegalnych treści w internecie. Przypomniał, że obowiązujące przepisy pozwalają m.in. na usunięcie materiałów o charakterze terrorystycznym lub zablokowanie dostępu do nich w ciągu godziny od wydania odpowiedniego nakazu. Jak podkreślił, działania służb po październikowych tragediach pokazały, że istniejące mechanizmy mogą być skutecznie wykorzystywane bez konieczności przyznawania urzędnikom dodatkowych uprawnień.

Donald Tusk krytykował wcześniejsze weto prezydenta

Jednym z elementów nowelizacji były przepisy dotyczące mowy nienawiści. Ich rozszerzenie zaproponowano po tragicznych wydarzeniach w szkołach w Leszczydole-Nowinach i Ostrołęce na początku października. W jednym z tych zdarzeń zginęła pracownica szkoły zaatakowana przez byłego ucznia. Premier Donald Tusk przekonywał wówczas, że państwo powinno dysponować narzędziami pozwalającymi natychmiast blokować szczególnie niebezpieczne materiały w internecie. Jednocześnie ostro krytykował wcześniejszą decyzję prezydenta Karola Nawrockiego.

„Do dzisiaj nie wiem, dlaczego prezydent zawetował także tę ustawę i w dodatku posługując się bałamutnie hasłem wolności słowa, swobody w internecie. Znamy to. Wielu radykałów z ruchu MAGA ma tego typu poglądy, że każde świństwo, każda przemoc, każda obrzydliwość może w internecie być bezkarna i swobodnie promowana, bo państwo nie powinno się wtrącać” - mówił Donald Tusk.