Kontrola w Muzeum Auschwitz. Kanał Zero wskazuje na potencjalne nieprawidłowości
- MKiDN zaplanowało kontrolę Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau na II półrocze 2026 r. po wcześniejszym zgłoszeniu sygnalisty.
- Zero.pl opisuje m.in. mieszkanie wynajmowane przez dyrektora Piotra Cywińskiego od muzeum, korzystanie z samochodu służbowego oraz kwestie związane z zamówieniami publicznymi.
- Z dokumentów opisanych przez portal wynika, że od 2007 r. Cywiński płacił za wynajmowaną część lokalu 200 zł miesięcznie; w listopadzie 2025 r. opłata wzrosła do 512,12 zł wraz z mediami.
- Muzeum odrzuca część zarzutów i podkreśla, że nie otrzymało od ministerstwa informacji o stwierdzeniu niegospodarności lub naruszeniu ustawy o finansach publicznych.
Sygnalista w resorcie kultury
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego miało otrzymać od sygnalisty zgłoszenie dotyczące funkcjonowania Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. Według Zero.pl resort wszczął postępowanie wyjaśniające, a zgłoszenie zostało uznane za zasadne.
Minister zadecydował o uwzględnieniu Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu w planie kontroli Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na II półrocze 2026 r., jak również wprowadzeniu zmian w procedurach wewnętrznych, obowiązujących w muzeum. 9 czerwca 2026 r. instytucja przekazała informację o wdrożeniu wymaganych zmian. Dalsze działania w tej sprawie będą zależały od wyników planowanej kontroli
– poinformował Piotr Jędrzejowski, rzecznik ministerstwa kultury.
Ministerstwo odmówiło portalowi Zero.pl informacji, o jakich nieprawidłowościach poinformował sygnalista. Nie chce również wskazać, co odkryli pracownicy resortu oraz jakie zmiany zarekomendowano Muzeum Auschwitz-Birkenau.
Muzeum ma z kolei zaprzeczać, by ministerstwo stwierdziło jakiekolwiek nieprawidłowości, a „jedynie przekazało rekomendacje dotyczące doprecyzowania i wzmocnienia wybranych procedur wewnętrznych”.
Dotyczyły one przede wszystkim obszarów administracyjnych, takich jak zasady korzystania z lokali i samochodów służbowych, dokumentacja delegacji, mechanizmy kontroli zarządczej oraz kontroli wewnętrznej, a także kwestie związane z procesem udzielania zamówień publicznych
– wskazuje Paweł Sawicki z biura prasowego Muzeum Auschwitz w rozmowie z Zero.pl.
Mieszkanie za 200 zł
Według umów uzyskanych przez Zero.pl w trybie dostępu do informacji publicznej Piotr Cywiński od stycznia 2007 r. wynajmował od kierowanego przez siebie muzeum część lokalu za 200 zł miesięcznie wraz z mediami. Portal podaje, że kwota przez kilkanaście lat nie ulegała zmianie. W listopadzie 2025 r. dotychczasową umowę zastąpiono nową, a miesięczna należność wzrosła do 512,12 zł. Muzeum wyjaśnia, że zasady odpłatności za lokale zostały ujednolicone zgodnie z rekomendacją MKiDN i są obecnie jednakowe dla wszystkich mieszkańców.
Służbowy samochód
Anonimowy pracownik muzeum twierdzi w rozmowie z Zero.pl, że samochód służbowy miał być wykorzystywany również do przewozu członków rodziny dyrektora. Muzeum potwierdziło jeden taki przypadek, ale przedstawiło go jako sytuację wyjątkową: kierowca miał zawieźć na SOR córkę Cywińskiego wymagającą nagłej pomocy lekarskiej.
Według dokumentu MKiDN opisywanego przez Zero.pl brak dokumentacji dotyczącej części delegacji miał rodzić wątpliwości co do gospodarowania środkami publicznymi. Muzeum odpowiada, że brak dokumentu nie oznacza braku służbowego celu podróży i że nie otrzymało od resortu informacji o stwierdzeniu niegospodarności ani naruszenia ustawy o finansach publicznych.
Zero.pl opisuje również sytuacje, w których pracownik muzeum miał realizować recepty dyrektora. Muzeum potwierdziło jeden taki przypadek, określając go jako koleżeńską przysługę.
Stanowisko biura prasowego muzeum
Zero.pl podaje, że przez kilka tygodni próbowało uzyskać od muzeum odpowiedzi dotyczące opisywanych spraw. Biuro prasowe miało wskazywać m.in., że część pytań może pochodzić od osoby pozostającej z muzeum w sporze prawnym. Portal nie ujawnił danych swoich źródeł.
Kolejne pytania i wątpliwości
Zero.pl zwrócił się następnie o kolejne informacje w trybie dostępu do informacji publicznej. Muzeum odmówiło odpowiedzi na część pytań, argumentując m.in., że dotyczą one życia prywatnego dyrektora i kwestii pracowniczych oraz że prawo do informacji publicznej nie służy prowadzeniu „kompleksowego śledztwa” dotyczącego funkcjonowania instytucji. Portal nie zgodził się z taką argumentacją.
Zamówienia publiczne
Jedno z zapytań Zero.pl do muzeum dotyczyło zamówień publicznych. Wcześniej z lakonicznego maila portal miał się dowiedzieć, że ministerstwo kultury zwróciło uwagę na „kwestie związane z procesem udzielania zamówień publicznych”.
Jak podkreśla portal, ogłoszenie o zamówieniu opublikowano 22 czerwca 2023 r., a wyniki 11 lipca. W KRS jako prezes Fundacji Pamięci Ofiar Auschwitz-Birkenau nadal widniała wówczas Jadwiga Pinderska-Lech, która jednocześnie kierowała muzealnym wydawnictwem. Muzeum wskazuje jednak, że skutecznie zrezygnowała z funkcji prezesa już 3 kwietnia 2023 r. Zero.pl zwraca z kolei uwagę, że w czasie postępowania wiceprezesem fundacji pozostawał Robert Płaczek, kierujący biblioteką muzeum. Z opisywanych informacji nie wynika jednak, czy uczestniczył w przygotowaniu lub rozstrzyganiu zamówienia.
Portal pytał muzeum m.in. o udział pracowników w przygotowaniu postępowania, moment rozpoczęcia prac nad zamówieniem oraz możliwość wystąpienia konfliktu interesów. Według Zero.pl muzeum potwierdziło datę rezygnacji Pinderskiej-Lech, ale nie odpowiedziało na pozostałe pytania.
Odpowiedź muzeum
W poniedziałek 31 sierpnia, w celu dochowania szczególnej staranności i rzetelności dziennikarskiej, przesłaliśmy do biura prasowego muzeum listę faktów, które ustaliliśmy. Poprosiliśmy o ustosunkowanie się do niej. Odpowiedź – choć nie na wszystkie poruszone kwestie – przyszła we wtorek po południu, blisko trzy miesiące po zadaniu pierwszych pytań, po wielokrotnych prośbach o ustosunkowanie się do nich
- relacjonuje Zero.pl.
Pełne stanowisko muzeum zostało opublikowane przez Zero.pl wraz z materiałem źródłowym.
Co dalej?
Kluczowe będą wyniki kontroli MKiDN zaplanowanej na II półrocze 2026 r. Resort zapowiedział, że dalsze działania będą zależały od jej ustaleń. Część kwestii opisanych przez Zero.pl pozostaje więc obecnie przedmiotem sporu między portalem a muzeum i nie została jeszcze rozstrzygnięta przez kontrolę resortu.
[Felieton „TS”] Tadeusz Płużański: Centrum dywersji antypolskiej
Odpowiedź MKiDN na zarzuty „S” Muzeów i Instytucji Ochrony Zabytków
Jest stanowisko Polski. Szwecja nie chce oddać Statutu Łaskiego. "Legalne łupy"
Rozwiązania nie do przyjęcia
„Kompletna dezaprobata”. List byłego więźnia Auschwitz do dyrektora Muzeum Auschwitz
