Szukaj
Konto

Rafał Woś: Trwa jesień rządów Donalda Tuska

Rafał Woś: Trwa jesień rządów Donalda Tuska
Źródło: Tygodnik Solidarność | Autor: Barbara Sadowska | Licencja: Tygodnik Solidarność | Rafał Woś
Nie wiem, czy zmarły w 1948 r. holenderski historyk sztuki Johan Huizinga miał poczucie humoru. Jeżeli tak, to mam nadzieję, że ktoś życzliwy poinformował go w zaświatach, jak wielką karierę akurat w Polsce zrobiło jego hasło „Jesień średniowiecza”, czyli tytuł najsłynniejszej książki Huizingi wydanej po raz pierwszy w 1919 roku, a po polsku w 1961 roku w kultowej serii „Rodowody cywilizacji”. 
Co musisz wiedzieć:
  • „Jesień średniowiecza” Huizingi stała się w Polsce popularną metaforą schyłku, kryzysu i wielkiej historycznej zmiany.
  • Autor porównuje obecną sytuację polityczną do jesieni rządu Donalda Tuska.
  • Kryzys polskiego ładu konstytucyjnego i próby ustanowienia „dyktatury z dykty” autor postrzega jako zapowiedź nowego politycznego początku

W tamtej książce widzimy agonię i schyłek. To koniec starego średniowiecznego świata. Jest to bardzo efektowne widowisko, bo stare bynajmniej nie odchodzi w milczeniu. Przeciwnie. Jesień średniowiecza była czasem napięć oraz niepokojów. Wielkich słów, wybujałych deklaracji, a nawet ostrej makabry. Tamto rozedrganie niczego jednak nie zmieniło, bo i zmienić nie mogło. Stare w końcu odeszło, a w jego miejsce przyszło nowe. 

Dalsza część artykułu przeznaczona jest dla osób z subskrypcją premium

Ale przecież u nas w Polsce na tej wyrafinowanej metaforze wielkiej historycznej zmiany kariera „jesieni średniowiecza” się nie kończy. U nas częścią naszej polskiej kultury popularnej jest przecież jeszcze dialog z „Pulp Fiction” o robieniu komuś z „d… jesieni średniowiecza” właśnie. Piękne i erudycyjne zapożyczenie ze skarbczyka literatury przypisywane polskiej tłumaczce list dialogowych do filmu Quentina Tarantino Elżbiecie Gałązce-Salamon, powtórzone potem w kultowej komedii „Chłopaki nie płaczą” i dalej w niezliczonej liczbie kontekstów.

 

Nowy początek

Co znaczy zrobić komuś z d… jesień średniowiecza, tłumaczyć nie zamierzam, bo każdy wie, o co chodzi. Chciałbym tylko dodać, że w Polsce też mamy teraz jesień. Nie tylko kalendarzową. Trwa także jesień rządu Donalda Tuska i jesień polskiego premiera (oraz jego najbliższego otoczenia) jako profesjonalnych polityków. To, co ta ekipa wyczynia z polską demokracją, nie pozostawia wątpliwości, że i tu mamy do czynienia z jesienią. Jesienią panującego w Polsce ładu konstytucyjnego i ustroju politycznego. Przebieg tego procesu wytyczany jest rytmem kolejnych uderzeń władzy w opozycję parlamentarną i pozaparlamentarną. W niezależne od władzy media, niepokornych obywateli, w prezydenta, trybunały oraz sądy. Słowem we wszystkie instytucje życia społecznego, które nie chcą ugiąć karku przed wolą polskiego premiera oraz jego świty – domagających się już otwarcie dyktatorskiej w zasadzie wszechwładzy. 

My zaś zachęcamy, żeby nie widzieć w tej jesieni absolutnego końca. Ta jesień to jest już w zasadzie oczywista zapowiedź nowego początku. Już po tej próbie ustanowienia w Polsce dyktatury z dykty.

[Tytuł, śródtytuł i sekcja "Co musisz wiedzieć" pochodzą od redakcji]

Komentarzy: 0
Data publikacji: 17.11.2026 06:00
Źródło: Tygodnik Solidarność 46/2026, oprac. Ludwik Pęzioł