Remigiusz Okraska: Ten zwrot w III RP budzi grozę

Zawsze oznaczają one to samo. Uderzenie w niezamożnych – w nasze prawa i we wsparcie słabszych. Cięcia nigdy nie dotyczyły silnych i ich przywilejów. 

To stały repertuar rządów liberałów. Zawsze wtedy „nie ma” pieniędzy, zawsze „trzeba oszczędzać”, zawsze „budżet się nie spina”. I zawsze jedynym wyjściem z tej syntezy nieudolności, głupoty i złodziejstwa jest uderzanie w słabych. Tak jak teraz. 

Pamiętacie protesty osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów za poprzednich rządów? No to spójrzmy, co im szykuje Tusk. Projekt przyszłorocznego budżetu zakłada wielkie uderzenie w tę grupę. 

Dotacja z budżetu państwa dla PFRON ma zmaleć rok do roku o… 75%! Kwotowo to niemal pół miliarda mniej. Z kolei Fundusz Solidarnościowy zmaleje o 24%, czyli 487 milionów. W tym o 224 mln spadną wydatki na asystencję osobistą – personalną pomoc chorym i niesamodzielnym. Na opiekę wytchnieniową – pozwalającą opiekunom odpocząć od pracy de facto całodobowej – o 75%, czyli 218 mln.

Bezrobotni bez wsparcia

Kolejne pole cięć to wsparcie osób bezrobotnych. Rok temu rząd drastycznie zmniejszył środki na pomoc w wychodzeniu z bezrobocia: na staże, prace interwencyjne, dofinansowanie szkoleń i nowych miejsc pracy itp. Wsparcie w 2026 r. zmalało teoretycznie o 40%, ale po uwzględnieniu dodatkowych czynników aż o 67% wobec poprzedniego roku. Tak wykazał raport Związku Powiatów Polskich. Najwięcej straciły Powiatowe Urzędy Pracy w okolicach z… największym bezrobociem.

W 2027 r. ma być podobnie. Budżet na wsparcie bezrobotnych nie wzrośnie (choć wzrosły jego koszty), a być może nawet zmaleje. Choć pieniądze są – bo rosną wpływy do Funduszu Pracy. A bezrobotnych przybywa. Jest ich już ok. 910 tys., choć gdy Donald Tusk przejmował władzę, było o 130 tys. mniej.

Czy to koniec cięć? Polska Federacja Związkowa Pracowników Socjalnych i Pomocy Społecznej ustaliła, że w 2027 r. mają zostać wstrzymane środki z budżetu państwa dla samorządów na wypłaty dodatku terenowego dla pracowników socjalnych. Dodatek jest zapisany w umowach o pracę. Niewypłacenie oznaczałoby masowe łamanie prawa przez publiczne podmioty. Jeśli ma do tego nie dojść, potrzebne kwoty – idące w miliony – muszą znaleźć samorządy. Te same, o których budżety bardzo troszczyli się Tusk i koalicjanci, gdy byli w opozycji.

Bezzębny uśmiech

Branżowe media informują, że plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia pokazuje malejące nakłady na opiekę dentystyczną. Choć były niskie już na początku roku, to korekta wydatków z września 2026 r. jeszcze je obniżyła.

Udział wydatków na stomatologię w budżecie NFZ wynosi dziś zaledwie 2%. To zauważalnie mniej niż wcześniej. Maleją też wydatki kwotowe: w 2025 r. wyniosły 4,4 mld złotych, a w 2026 r. tylko 4,27 mld. Koszty usług – materiałów, robocizny – wzrosły, więc spadek nakładów jest realnie jeszcze większy. W Polsce Uśmiechniętej będziemy się więc uśmiechać bezzębnymi ustami. 

Będzie to w dodatku uśmiech przez łzy. Łzy setek tysięcy osób już słabych, którym jeszcze bardziej dowalą cięcia budżetowe. 

[Tytuł, śródtytuły i sekcja "Co musisz wiedzieć" pochodzą od redakcji]