„Ja donosicielstwem się brzydzę”. Spotkanie z Sebastianem Reńcą

Historia świata to historia imperiów, podbojów i wojen. Od kilku dekad badacze fascynują się jednak nowym zjawiskiem: wojny stały się rzeczywistością o znacznie mniejszym znaczeniu. Innowacje w świecie Zachodu rodziły się w sektorze cywilnym i dopiero z niego wędrowały do wojskowości, inaczej, niż było to w wielu znanych nam okresach z przeszłości. Ten czas się skończył. Paradoksalnie gwoździem do trumny stało się udostępnienie przez Open AI nowego modelu ChatGPT-6 Astra. Pomimo znaczącego podniesienia cen popyt na niego był tak duży, że już po kilku dniach Open AI musiał zablokować możliwość zakupu planu taryfowego z największą ilością tokenów (Pro 20x). Ten problem ma jednak dwa wymiary. Pierwszy jest strukturalny: możliwości AI rozwijają się znacznie szybciej niż moce obliczeniowe i dostępna energia do zasilania centrów danych. Do dalszego powszechnego rozwoju AI na Zachodzie zwyczajnie brakuje energii. „Szczęśliwie” Open AI ma jednak jeszcze zawartą umowę z Pentagonem. I tu dochodzimy do drugiego wymiaru: bezpieczeństwa – możliwości AI stały się tak duże, że państwa, z których pochodzą modele, chcą ich kluczowe zalety zatrzymać dla siebie. Również dlatego dostępność ChatGPT-6 Astra ma być ograniczona poza USA. Dynamika rozwoju nie zostanie więc wstrzymana ani nawet spowolniona – to przecież wyścig z Chinami, a USA nie zamierzają go przegrać. Po prostu najnowocześniejsze modele będą udostępniane w tylko wojsku i tylko w krajach, z których modele pochodzą.

Nieszczęśliwie zakochanych mamy w literaturze i w kulturze w ogóle, bez liku, bez miłości, także – a może przede wszystkim – bez miłości nieszczęśliwej, nie byłoby wielu wspaniałych dzieł. Także „Lalka” to powieść o nieszczęśliwej miłości. Stanisław Wokulski jest jedną z najbardziej żałosnych postaci w polskiej literaturze. Jego egzaltacja miłosna jest śmieszna i denerwująca. I wcale nie tylko dlatego jesteśmy mało wyrozumiali dla jego miłosnych uniesień, że w przeciwieństwie do Wertera nie jest młody. Ma lat 46, co w tamtych czasach oznaczało niemal próg starości, a Izabela jest o 20 lat młodsza. No cóż, zdarza się. Przecież autor „Wertera” zakochał się w 19-letniej Ulrike von Levetzow i poprosił ją o rękę w wieku lat 72. Dzięki temu, że go – oczywiście – odtrąciła, mamy „Elegię marienbadzką”.

Rzecznik praw dziecka Monika Horna-Cieślak doprowadziła do odebrania dzieci rodzicom po tym, jak sama miała sprzeczkę z matką na ulicy. Oczywiście możemy nie znać wszystkich okoliczności, oczywiście RPD broni się, wyliczając procedury, ale to samo w sobie nie brzmi już najlepiej.

Czasami historia w oczach niezaangażowanego obserwatora naprawdę powtarza się jako farsa, nawet jeśli w tle wciąż kryją się zasadnicze spory i konflikty. 21 września rektor Akademii Wymiaru Sprawiedliwości Michał Sopiński odebrał postanowienie o swoim odwołaniu, ale i to nie kończy sprawy. Sopiński zamierza odwołać się od decyzji ministra Waldemara Żurka. Popatrzmy na to, co działo się w AWS w szerszym kontekście, który kryje się za atrakcyjnym medialnie chaosem i hałasem.

Pamiętam, że kiedy powstawała Polska Fundacja Narodowa, towarzyszył jej medialny hejcik. Hejcik pochodną był hejtu antypisowskiego, jasne. Gdyby PiS w czasach swoich rządów podwoiło obszar rezerwatów przyrody, to przyroda oberwałaby za próbę kolaboracji z pisowskim okupantem. Ale powstanie PFN irytowało również ze względu na ideę założycielską. Budziło oburzenie polskich elit spod znaku „demokratycznej europejskiej Polski”, że jakaś wyspecjalizowana instytucja kształtowała pozytywny wizerunek polskiej marki i gospodarki za granicą. Jak to mówić, i to za granicą, dobrze o Polsce? Żeby jeszcze uwypuklać przy tym ciemne plamy na polskiej historii… Te jakoś budziły w środowiskach anty-PIS-u znacznie większy entuzjazm.