Fiat Money: Cięcia budżetowe na horyzoncie. Czy wróci masowe bezrobocie?

- Autor ostrzega przed powrotem masowego bezrobocia z początku lat 2000.
- Krytykuje unijne limity zadłużenia i deficytu.
- Zamiast cięć w państwie socjalnym postuluje obniżenie kosztów obsługi długu i większe obciążenie podatkowe najbogatszych oraz firm.
Dlaczego tak było? A bo Balcerowicz dostał od wyborców drugą szansę na gmeranie przy polskiej gospodarce, tym razem już kapitalistycznej. No i umyślił sobie, że trzeba schłodzić gospodarkę i zmniejszyć dług i deficyt.
Wierni czytelnicy moich felietonów łatwo przewidzą, co się wtedy dzieje: deficyt państwa spada, ale na krótki okres, bo zaraz ludzie, mając mniejszy dochód, ograniczają zakupy, pozbawiają firmy przychodów, na co firmy reagują zwolnieniami. Oczywiście wpływy podatkowe z kulejącej gospodarki zaczynają spadać, co powoduje… zwiększenie deficytu do poziomów wyższych niż przed rozpoczęciem operacji, ku szczeremu zdumieniu neoliberalnych „ekspertów”.
Limit "z czapy"
Dlaczego o tym przypominam? Bo mainstreamowi ekonomiści przebierają nóżkami, by powtórzyć tę operację na Polakach. Dlaczego? A bo dług Polski przekroczył limit 60% PKB. My wiemy, że ten „dług” to po prostu oszczędności Polaków, to państwowe zobowiązania wobec obywateli: obligacje i PLN, które zostały wydane przez państwo do gospodarki, a nie zostały obywatelom zabrane podatkami.
Dlaczego Polska ma zatem ten limit i skąd on się wziął? Ano wziął się… z czapy, bo – jak jest udokumentowane – wymyślono go w UE bez żadnej analizy ekonomicznej, a wybrano 60%, bo to wówczas było średnie zadłużenie krajów podpisujących traktat z Maastricht. Wpisanie średniej jako pułapu nie ma oczywiście żadnego sensu. Limitowanie oszczędności obywateli też nie ma sensu. Do limitu 60% długu dopisano limit 3% rocznego deficytu. Liczba 3% została wymyślona przez nieekonomistów, „bo brzmiała sensownie i wzniośle jak Trójca”. Nie żartuję. Polska jako kraj wówczas peryferyjny i zakompleksiony, aspirujący do oświeconej Europy… wpisała sobie ten limit do konstytucji. Jest to tak samo mądre, jakby wpisać do konstytucji limit naboi, jakie możemy zużyć, broniąc się przed Rosją.
Upodlenie i rozmontowanie
Dlaczego akurat teraz ten limit przekraczamy, po dekadach, gdy dług oscylował w obszarze 45–60%? Ano dlatego, że po pandemii NBP podniósł stopy procentowe, co zwiększyło rentowność, czyli koszt polskich obligacji z 1 na 6%. To odwróciło wieloletni trend spadku kosztu obsługi polskiego zadłużenia w stosunku do PKB.
Jak na tę sytuację reagują mainstreamowi ekonomiści i „eksperci” z think tanków, często opłacani przez konfederacje pracodawców i najbogatszych Polaków? Zgadliście: mamy nie myśleć o zmniejszeniu odsetek, mamy nie myśleć o podwyżkach podatków dla najbogatszych i dla firm, choć to najmniej szkodliwe dla PKB sposoby obniżenia deficytu państwa. Otóż oczywiście mamy się skupić na upodleniu najbiedniejszych, czyli na rozmontowaniu państwa socjalnego.
Przygotujcie się więc na walkę, bo stawką jest uniknięcie powtórki z wczesnych lat 2000.
[Śródtytuły i sekcja "Co musisz wiedzieć" pochodzą od redakcji]





