Nasi piłkarze awansowali na mistrzostwa świata

„Czasami jest mi za nas wstyd” – mówi bohaterka opublikowanego przez rzecznika rządu w mediach społecznościowych spotu. Abstrahując od tego, że akurat dziś, w święto polskiej niepodległości porte-parole premiera publikuje takie obciachowe filmiki, to tego typu hasła są dobrym asumptem do tego, by zastanowić się nad tym nieznośnym łańcuchem, jaki od dekad na nasze nogi zakłada obóz polityczny obecnie sprawujący władzę w Polsce.

Amerykanie mają na moment zwrotny, przełom w dynamice społeczno-politycznej, specjalny termin – momentum. Czy teraz mamy takie momentum w Polsce?

Nadchodzą „cięcia budżetowe”. Ten zwrot w III RP budzi grozę. 

Czy potrzebna jest sądowa kontrola konstytucyjności prawa? Kto ma stać na straży konstytucji? Czy na pewno sądy? A jeśli tak, to czy potrzebny jest specjalny Trybunał Konstytucyjny? Wydaje się oczywiste, że odpowiedź na te wszystkie pytania powinna być twierdząca. Ale tak jest dopiero od niedawna. Przed II wojną światową sądy konstytucyjne istniały tylko w Austrii (od 1919 r.), Czechosłowacji (od 1920 r.), Lichtensteinie (od 1921 r.), Grecji (od 1927 r.) i bardzo krótko (od 1931 r.) w Hiszpanii. Ich kompetencje były jednak najczęściej dosyć ograniczone. Po II wojnie Trybunały Konstytucyjne również istniały tylko w nielicznych krajach – początkowo jedynie we Włoszech, w Niemczech, a potem we Francji, w Hiszpanii, Portugalii i Belgii. Uderzające jest to, że prawie we wszystkich przypadkach chodziło o państwa niestabilne, nowo utworzone lub takie, które wyszły z endogennej dyktatury. Model ustrojowy, w którym Trybunały Konstytucyjne – mające możliwość kontroli konstytucyjności ustaw i innych aktów prawnych – uznawane są za niezbędny element demokracji, stał się dominujący dopiero po upadku realnego socjalizmu. 

Od 15 lat co roku zastanawiamy się, czy Marsz Niepodległości przejdzie spokojnie, czy wręcz przeciwnie – jeśli nawet uczestnicy nie będą prowokowani przez policję, to przynajmniej organizatorzy napotkają opór urzędników warszawskiego ratusza lub wojewody.