Szukaj
Konto

Komuniści też rządzili uchwałami. Tak odebrali obywatelstwo Andersowi i 75 polskim oficerom

Edward Osóbka-Morawski
Źródło: Wikipedia | Autor: Nieznany | Licencja: domena publiczna | Edward Osóbka-Morawski
26 września 1946 r. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej Edwarda Osóbki-Morawskiego dwiema uchwałami pozbawił obywatelstwa polskiego gen. Władysława Andersa oraz 75 innych oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Wśród nich znaleźli się m.in. gen. Stanisław Maczek, gen. Stanisław Kopański i gen. Antoni Chruściel „Monter”. Decyzje komunistycznych władz zostały uchylone dopiero 25 lat później.
Co musisz wiedzieć:
  • 26 września 1946 r. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej dwiema uchwałami pozbawił obywatelstwa polskiego 76 oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie – gen. Władysława Andersa oraz 75 innych oficerów.
  • Wśród objętych decyzją znaleźli się m.in. gen. Stanisław Maczek, gen. Stanisław Kopański i gen. Antoni Chruściel „Monter”, dowódca sił powstańczych w Warszawie.
  • Uchwały z 1946 r. zostały uchylone dopiero 23 listopada 1971 r. przez Radę Ministrów PRL.

 

Pozbawili obywatelstwa polskich oficerów

26 września 1946 r. komunistyczny Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej kierowany przez premiera - zdrajcę Edwarda Osóbkę-Morawskiego pozbawił obywatelstwa polskiego – UCHWAŁĄ – generała Władysława Andersa, dowódcę 2 Korpusu Polskiego, który wyprowadził polskich żołnierzy z nieludzkiej ziemi i był zwycięzcą spod Monte Cassino, a od 8 listopada 1946 r. Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych.

Drugą UCHWAŁĄ to samo komusze gremium pozbawiło obywatelstwa polskiego 75 innych dowódców Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Wśród nich znaleźli się tak zasłużeni dowódcy, jak: generał Stanisław Kopański, szef Sztabu Naczelnego Wodza, czy generał Stanisław Maczek, dowódca I Korpusu Polskiego.

O przeprowadzenie tej haniebnej, antypolskiej procedury wnioskował komunistyczny minister obrony narodowej i komunistyczny marszałek Polski Michał Rola-Żymierski. Ten kolejny zdrajca Ojczyzny referował sprawę na posiedzeniu wspomnianego marionetkowego, podporządkowanego Stalinowi rządu. A nazwiska wziął z przekazanej przez Brytyjczyków listy oficerów, którzy wstąpili do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia.

 

Michał Rola-Żymierski

Rola-Żymierski (prawdziwe nazwisko Łyżwiński) siedział przed wojną w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie, a następnie w Cieszynie. Stało się to po tym, jak stołeczny Wojskowy Sąd Okręgowy Nr I skazał go na karę 5 lat pozbawienia wolności za nadużycia finansowe przy dostawach dla armii. Karą dodatkową było wydalenie z wojska. W aktach czytamy, że Żymierski „użył świadomie swego stanowiska służbowego na szkodę interesu majątkowego Skarbu Państwa” w wysokości 150 tys. dolarów. Korupcyjny proceder Roli-Żymierskiego skutkował celowym wstrzymaniem dostawy gaśnic w ustawionym przetargu i pozbawieniem w ten sposób budynków wojskowych ochrony przeciwpożarowej. Po wyjściu z więzienia, od 1932 r. został agentem sowieckim.

„Brudne imię Żymierskiego utrwali się w historii, jak utrwaliły się imiona targowiczan…”

– pisała w maju 1945 r. polska Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj. Niestety, po śmierci ten pseudo-marszałek Polski spoczął na Powązkach Wojskowych w Warszawie.

[Lead, sekcje "Co musisz wiedzieć", "Jak komunistyczne władze odebrały im obywatelstwo?" i śródtytuły od Redakcji]

 

Jak komunistyczne władze odebrały im obywatelstwo?

  • 26 września 1946 r. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej przyjął dwie uchwały – osobną dotyczącą gen. Władysława Andersa oraz drugą obejmującą 75 oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
  • Władze wykorzystały przepisy ustawy o obywatelstwie z 1920 r., przewidujące utratę obywatelstwa m.in. w związku z przyjęciem bez zgody polskich władz urzędu w obcym państwie lub wstąpieniem do obcej armii.
  • Pretekstem wobec 75 oficerów było ich wstąpienie do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia w Wielkiej Brytanii. Anders do Korpusu nie wstąpił, lecz był jego współorganizatorem, dlatego objęto go odrębną uchwałą.
Komentarzy: 0
Data publikacji: 20.09.2026 10:13
Źródło: IPN, uchwały z 26 września 1946 r., ustawa o obywatelstwie z 1920 r.