Andrzej Poczobut łączy Polaków

Uwolnienie Andrzeja Poczobuta to wydarzenie które bez wątpienia połączyło Polaków. Oczywiście już kilka chwil później zaczęła się polityczna debata o tym kto zasłużył się dla tego uwolnienia bardziej i ta mniej lub bardziej smutna debata w oczach niektórych przedstawicieli komentariatu przesłoniła całą resztę. Niemniej warto przypomnieć że sprawa była (słowo być może górnolotne) niezwykle skomplikowana i kompletnie nie pasuje do współczesnych podziałów politycznych. Co więcej - próba dostosowania jej do nich jest nieco niegodna.

Andrzej Poczobut 

Andrzej Poczobut był poddawany represjom przez białoruskie władze przez wiele lat i na długo przed tym jak został aresztowany ostatecznie i na długo w roku 2021. Cierpiał za swoja polskość i walkę o nią razem z innymi działaczami tamtejszych organizacji polskich. Był tez kimś kto nam sprawy białoruskich Polaków tłumaczył. Choć zatrudniony w jednej z polskich gazet, a dokładnie w „Gazecie Wyborczej”, był autorytetem dla każdego kto się tym choć trochę zajmował od licznego grona rodzimych wschodnioznawców aż po sporą część polityków.

Począwszy od 2021 roku Andrzej Poczobut stał się częścią polityki. Nie taka była jego intencja. On sam walczył o prawa Polaków i o demokracje w państwie którego był obywatelem i patriotą. Jego pobyt w więzieniu (przez pierwsze dwa lata takim symbolem była również Andżelika Borys - do momentu kiedy ja z niego wypuszczono dzięki staraniom przedstawicieli - ówczesnego rządu i wsparciu Kazachstanu) stał się dla Polaków najważniejszym odniesieniem do tego co dzieje się za naszą wschodnią granicą, a dokładniej jej białoruska częścią. Ważniejszym nawet od kolejnych fal uchodźczo-nachodźczych przysyłanych na te granicę przez łukaszenkowski reżim. Każdy kolejny rząd i kolejni ministrowie spraw zagranicznych (od Raua do Sikorskiego) stawiali sprawę Poczobuta i jego uwolnienia jako najważniejszą w jakichkolwiek rozmowach z białoruskim reżimem .Tak było i w roku 2021 i w 2022. Nie zmienił tego nawet wybuch wojny na Ukrainie i powrót do pewnych rozmów z Białorusią jako pośrednikiem. Przez dłuższy czas zwolnienie Poczobuta nie było jednak realne. Stało się takie dopiero dzięki naciskom Amerykanom i kontrowersyjnej, nowej polityce Trumpa wobec Białorusi.

Od Rubcowa do Poczobuta

Wielu przypomni tutaj że swego czasu Polska oddała Białorusi (a przez nią Rosji) szpiega Pawła Rubcowa. Nie była to jednak wina Polski, ale paradoksalnie, tego co pomogło nam teraz w uwolnieniu Poczobuta. Chcieli tego Amerykanie a prezydent Duda i minister Sikorski zgodzili się na to licząc na ich dalsze wsparcie. To na ile musimy wspierać Amerykanów - musimy pamiętać pozostaje zawsze sprawą trudną, a nasz sojusz jest niestety asymetryczny,

Teraz Andrzej Poczobut jest wolny. Zobaczymy co uczyni i czy nie powróci na Białoruś by nadal walczyć o prawa tamtejszych Polaków. Polskie władze, które w osobie Prezydenta RP, honorują go Orderem Orła Białego, musza jednak pamiętać że musza o niego jako człowieka ale i symbol zadbać.

[Łukasz Jasina jest byłym rzecznikiem MSZ]

[Tytuł, lead, sekcja "Co musisz wiedzieć", oraz śródtytuły od Redakcji]