Romuald Szeremietiew: Dmowskiego realizm nierealistyczny

W przyszłym roku będziemy obchodzić setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. W 1918 roku, po 123 latach niewoli, Polacy odzyskali wolność. Zaledwie cztery lata wcześniej, w 1914 roku w Europie każdemu „myślącemu rozsądnie” nie przychodziło do głowy, że niepodległa Polska wróci na polityczną mapę Europy. Myślały o tym ówczesne polskie „oszołomy” z konspirującym Józefem Piłsudskim, ale każdy tzw. normalny człowiek wiedział, że to są rojenia sprzeczne z realizmem. Za myślącego realnie, stąpającego mocno po ziemi uchodził wówczas poseł do rosyjskiej Dumy i przywódca Narodowej Demokracji Roman Dmowski. W 1907 roku Dmowski ogłosił książkę „Niemcy, Rosja i kwestia polska”. Przekonywał w niej, że w zbliżającej się wojnie (siedem lat później wybuchła I wojna światowa) należy podjąć współpracę z Rosją bowiem „rozwiązanie kwestii polskiej leży w rękach Rosji”. Twierdził, że Polacy powinni zrezygnować z ziem zabużańskich starając się o zgodę Rosji na utworzenie polskiej autonomii ograniczonej do terenu byłego Królestwa Kongresowego.
Dmowski prowadził rozmowy z urzędnikami carskimi usiłując ich przekonać do swojej koncepcji. Poza ogólnikami i mglistymi obietnicami nie zdołał niczego uzyskać. Jednym z jego rozmówców był minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Sazonow. Uważał on, że Polacy są narodem stojącym cywilizacyjnie niżej niż Rosjanie więc nie będą w stanie pokierować nie tylko autonomią, ale nawet tylko jakimś własnym samorządem. Dlatego w rosyjskim MSZ planowano, że po wygranej wojnie z Niemcami Rosja wytyczy swoją granicę zachodnią na Odrze, ale ziemie zamieszkałe przez Polaków będą prowincją rosyjskiego imperium zarządzaną wprost przez Rosjan.
Imperium Rosyjskie rozpadło się w 1917 roku, autonomia z nadania Rosji była zbędna. Polska odzyskała niepodległość. Realizm Dmowskiego, okazywany w 1907 roku, okazał się… nierealistyczny. Realistą był komendant Pierwszej Brygady Legionów Piłsudski.
Romuald Szeremietiew

Na ilustracji ziemie Rzeczypospolitej w planach rosyjskiego MSZ z 1914 roku. Czarna linia biegnąca od Bałtyku (Gdańsk) na południe, wydzielająca na mapie Imperium "polską prowincję" pokazuje, że poza nią miały być Gdańsk, Toruń, Warmia i Mazury, Suwalszczyzna i Chełmszczyzna, a także Galicja Wschodnia z "rosyjskim" Lwowem.
Imperium Rosyjskie rozpadło się w 1917 roku, autonomia z nadania Rosji była zbędna. Polska odzyskała niepodległość. Realizm Dmowskiego, okazywany w 1907 roku, okazał się… nierealistyczny. Realistą był komendant Pierwszej Brygady Legionów Piłsudski.
Romuald Szeremietiew

Na ilustracji ziemie Rzeczypospolitej w planach rosyjskiego MSZ z 1914 roku. Czarna linia biegnąca od Bałtyku (Gdańsk) na południe, wydzielająca na mapie Imperium "polską prowincję" pokazuje, że poza nią miały być Gdańsk, Toruń, Warmia i Mazury, Suwalszczyzna i Chełmszczyzna, a także Galicja Wschodnia z "rosyjskim" Lwowem.

Treść redakcyjna
Komentarzy: 0
Udostępnij:
Data publikacji: 25.06.2017 03:52
Komentarze
Europejski system bezpieczeństwa bez USA? „Bardzo niebezpieczna opcja”
01.10.2026 22:31

Komentarzy: 0
Budowa europejskiego systemu bezpieczeństwa bez udziału Stanów Zjednoczonych byłaby „bardzo niebezpieczną” opcją – ocenił Kyryło Budanow, szef Biura Prezydenta Ukrainy. W rozmowie z Euronews mówił również o przyszłej współpracy obronnej Ukrainy z państwami europejskimi, nowych systemach zwalczania rosyjskich dronów oraz możliwości uruchamiania wspólnej produkcji uzbrojenia.
Czytaj więcej
Rosja grozi NATO bronią jądrową. Putin ostrzega ws. ataku na Królewiec
01.10.2026 21:16

Komentarzy: 0
Rosja ponownie zaostrza retorykę wobec państw NATO. Władimir Putin oświadczył, że w przypadku bezpośredniego ataku na obwód królewiecki pojawi się kwestia wykorzystania „wszystkich rodzajów uzbrojenia”, jakimi dysponuje Rosja. Niemal równocześnie rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow ostrzegł część państw Sojuszu przed – jak to określił – „militaryzmem” i przygotowywaniem się do konfrontacji z Moskwą.
Czytaj więcej
Kubilius ostrzega Rosję. „Atak na fabrykę broni w Europie może uruchomić art. 5 NATO”
01.10.2026 17:34

Komentarzy: 0
Unijny komisarz ds. obrony i przestrzeni kosmicznej Andrius Kubilius odpowiedział na rosyjskie groźby wobec europejskich zakładów produkujących uzbrojenie dla Ukrainy. Stwierdził, że jeśli Rosja uderzyłaby w europejskie fabryki, „byłby to artykuł 5”. Dzień wcześniej rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa nazwała takie zakłady potencjalnymi celami wojskowymi Rosji.
Czytaj więcej
Ukraiński generał ostrzega. „Polska została wybrana jako poligon”
30.09.2026 22:44

Komentarzy: 0
Ukraiński generał Wiktor Nazarow uważa, że Polska może stać się miejscem kolejnych rosyjskich prowokacji. Wskazuje na położenie naszego kraju, granice z Rosją i Białorusią oraz kluczową rolę Polski w dostarczaniu pomocy wojskowej Ukrainie. Według Nazarowa Polska została wybrana jako „poligon” do testowania prowokacji i ich eskalowania. Generał nie przedstawił jednak dowodów na istnienie konkretnego rosyjskiego planu w tej sprawie.
Czytaj więcej
Rosja grozi bronią jądrową. Rutte: Putin wie, że nigdy nie wygra z NATO
30.09.2026 20:25

Komentarzy: 0
Sekretarz generalny NATO Mark Rutte ocenił w środę, że nie ma obecnie bezpośredniego zagrożenia dla terytorium Sojuszu. Odniósł się do doniesień o rosyjskiej groźbie użycia broni jądrowej w przypadku próby odcięcia Kaliningradu. Jego zdaniem Władimir Putin wie, że Rosja nie byłaby w stanie wygrać konfrontacji z NATO. Rutte zapewnił, że Sojusz jest przygotowany do obrony całego swojego terytorium.
Czytaj więcej