Romuald Szeremietiew: Dmowskiego realizm nierealistyczny
W przyszłym roku będziemy obchodzić setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. W 1918 roku, po 123 latach niewoli, Polacy odzyskali wolność. Zaledwie cztery lata wcześniej, w 1914 roku w Europie każdemu „myślącemu rozsądnie” nie przychodziło do głowy, że niepodległa Polska wróci na polityczną mapę Europy. Myślały o tym ówczesne polskie „oszołomy” z konspirującym Józefem Piłsudskim, ale każdy tzw. normalny człowiek wiedział, że to są rojenia sprzeczne z realizmem. Za myślącego realnie, stąpającego mocno po ziemi uchodził wówczas poseł do rosyjskiej Dumy i przywódca Narodowej Demokracji Roman Dmowski. W 1907 roku Dmowski ogłosił książkę „Niemcy, Rosja i kwestia polska”. Przekonywał w niej, że w zbliżającej się wojnie (siedem lat później wybuchła I wojna światowa) należy podjąć współpracę z Rosją bowiem „rozwiązanie kwestii polskiej leży w rękach Rosji”. Twierdził, że Polacy powinni zrezygnować z ziem zabużańskich starając się o zgodę Rosji na utworzenie polskiej autonomii ograniczonej do terenu byłego Królestwa Kongresowego.
Dmowski prowadził rozmowy z urzędnikami carskimi usiłując ich przekonać do swojej koncepcji. Poza ogólnikami i mglistymi obietnicami nie zdołał niczego uzyskać. Jednym z jego rozmówców był minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Sazonow. Uważał on, że Polacy są narodem stojącym cywilizacyjnie niżej niż Rosjanie więc nie będą w stanie pokierować nie tylko autonomią, ale nawet tylko jakimś własnym samorządem. Dlatego w rosyjskim MSZ planowano, że po wygranej wojnie z Niemcami Rosja wytyczy swoją granicę zachodnią na Odrze, ale ziemie zamieszkałe przez Polaków będą prowincją rosyjskiego imperium zarządzaną wprost przez Rosjan.
Imperium Rosyjskie rozpadło się w 1917 roku, autonomia z nadania Rosji była zbędna. Polska odzyskała niepodległość. Realizm Dmowskiego, okazywany w 1907 roku, okazał się… nierealistyczny. Realistą był komendant Pierwszej Brygady Legionów Piłsudski.
Romuald Szeremietiew
Na ilustracji ziemie Rzeczypospolitej w planach rosyjskiego MSZ z 1914 roku. Czarna linia biegnąca od Bałtyku (Gdańsk) na południe, wydzielająca na mapie Imperium "polską prowincję" pokazuje, że poza nią miały być Gdańsk, Toruń, Warmia i Mazury, Suwalszczyzna i Chełmszczyzna, a także Galicja Wschodnia z "rosyjskim" Lwowem.
Imperium Rosyjskie rozpadło się w 1917 roku, autonomia z nadania Rosji była zbędna. Polska odzyskała niepodległość. Realizm Dmowskiego, okazywany w 1907 roku, okazał się… nierealistyczny. Realistą był komendant Pierwszej Brygady Legionów Piłsudski.
Romuald Szeremietiew
Na ilustracji ziemie Rzeczypospolitej w planach rosyjskiego MSZ z 1914 roku. Czarna linia biegnąca od Bałtyku (Gdańsk) na południe, wydzielająca na mapie Imperium "polską prowincję" pokazuje, że poza nią miały być Gdańsk, Toruń, Warmia i Mazury, Suwalszczyzna i Chełmszczyzna, a także Galicja Wschodnia z "rosyjskim" Lwowem.
Treść redakcyjna
Komentarzy: 0
Data publikacji: 25.06.2017 03:52
Wojna, czyli bezpieczniejszy wariant
27.10.2026 06:00
Komentarzy: 0
Zmęczenie trwającą już ponad cztery i pół roku wojną na Ukrainie powoduje pojawianie się w polskiej przestrzeni publicznej pytania, czy dla naszego kraju korzystniejsze jest trwanie konfliktu, czy też zawarcie pokoju. Co jednak spragnieni „pokoju” rozumieją pod tym pojęciem?
Czytaj więcej
W interesie Polski leży kontynuowanie wojny na Ukrainie
27.10.2026 06:00
Komentarzy: 0
– Kapitulacja nie poprawia sytuacji. Z ziemią oddaje się ludzi, swoich obywateli, na niewolę moskiewską. Jeśli działa zamilkną na froncie, to nie zakończy przelewu krwi. Zgoda na pierwszy rozbiór nie chroni przed drugim rozbiorem, a zgoda na drugi nie chroni przed trzecim. Ukraina o tym wie – mówi prof. Przemysław Żurawski vel Grajewski w rozmowie z Jakubem Pacanem.
Czytaj więcej
Pokój z widokiem na wojnę
27.10.2026 06:00
Komentarzy: 0
Pytanie: „Czy lepsze dla nas jest zakończenie, czy trwanie wojny u naszego sąsiada?”, w pierwszej chwili wydaje się pozbawione sensu. Wojna jest przecież jednym z większych koszmarów, jakie zna ludzkość. Pokój we własnym kraju od wojny może wydawać się gorszy tylko w niektórych sytuacjach i tylko dla niektórych typów charakterologicznych, najgorzej znoszących ograniczenia okupacyjnych lub narzuconych reżimów.
Czytaj więcej
Wojna czy pokój? Nowy numer "Tygodnika Solidarność
26.10.2026 16:07
Komentarzy: 0
Wojna na Ukrainie w końcu dobiegnie końca, ale czy pokój przyniesie Polsce większe bezpieczeństwo? W nowym numerze „Tygodnika Solidarność” analizujemy ryzyko ustępstw wobec Moskwy. Przyglądamy się także protestom w obronie edukacji i Trybunału Konstytucyjnego oraz pytamy, kto naprawdę odpowiada za problemy zwykłych pracowników.
Czytaj więcej
Rosja masowo werbuje Afrykanów na wojnę w Ukrainie. W tle handel ludźmi
26.10.2026 15:46
Komentarzy: 0
Rosja intensyfikuje rekrutację obywateli państw afrykańskich, próbując uzupełnić straty osobowe ponoszone podczas wojny przeciwko Ukrainie. Jak poinformowała w poniedziałek, 26 października, agencja Bloomberg, powołując się na dokumenty opracowane na podstawie informacji ukraińskiego wywiadu, Moskwa rozszerza działania werbunkowe przede wszystkim w krajach Afryki. Według ukraińskich danych kontrakty z rosyjską armią podpisało już blisko 46 tys. cudzoziemców, w tym ponad 5,4 tys. obywateli państw afrykańskich. Organizacje praw człowieka alarmują, że część rekrutów trafia na front w wyniku oszustw i przymusu.
Czytaj więcej