loading
Proszę czekać...
prof. Elżbieta Mączyńska: Związki są na pogodę, ale przede wszystkim na niepogodę
Opublikowano dnia 06.04.2018 17:14
Pytanie, jaka jest rola związków zawodowych, stawia sobie wielu ekonomistów i socjologów, także w bogatych krajach. Istnieją międzynarodowe porównawcze badania, w tym zlecane przez OECD, które wskazują, że kraje, w których działa system partycypacyjny, mają lepsze wyniki ekonomiczne. Elementem takiego systemu są związki zawodowe – mówi prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego i wybitny ekonomista prof. Elżbieta Mączyńska w rozmowie z Andrzejem Berezowskim.

TS, fot T. Gutry


- A czy dziś warto by było stworzyć 21 postulatów na nowo, postulatów odpowiadających dzisiejszym czasom i realiom?
Po 1989 r.. nigdy nie doszło do pogłębionej dyskusji, jaki system kapitalistyczny ma obowiązywać w Polsce. Jakiego systemu chcemy. Zaimplementowany został system neoliberalny  i zasady  konsensusu waszyngtońskiego  co nie ma  wiele wspólnego z postulatami związkowymi. Argumentowano, że byliśmy zbyt biedni, aby wprowadzić  partycypacyjny  model skandynawski. Ale  można postawić pytanie czy byliśmy tak bogaci jak USA, żeby wprowadzać system  amerykański? W 1989 Polska była zadłużonym krajem. To wierzyciele w dużym stopniu wymusili przyjęcie i konsensusu waszyngtońskiego  
Dziś jest potrzebna debata nad kształtem  modelu ustroju społeczno-gospodarczego. Dotyczy to zresztą nie tylko Polski.   Obecnie  w wielu krajach  toczy się intensywny dyskurs na temat   pożądanego modelu kapitalizmu, bo neoliberalna jego forma zawiodła, doprowadzając w 2008 r.  do  wielkiego kryzysu i  nieprawidłowości w gospodarce globalnej.  Świat się popsuł, czego wyrazem są m.in. głębokie  i w wielu krajach  narastające nierówności  społeczne,  w tym dochodowe. Pokazują to  to m.in. statystyki, z których  np. wynika, że ośmiu najbogatszych ludzi ma tyle samo majątku co  biedniejsza połowa świata,    Skutkuje to  ograniczeniami , barierami popytu,  W wyniku postępu technologicznego  zwiększa się podaż   rozmaitych dóbr  i usług, ale coraz trudniej  o nabywców. Półki  w sklepach uginają się od towarów , producenci i  handlowcy zażarcie ze sobą konkurują, reklama staje się coraz bardzie agresywną, uprzykrzającą życie. Popyt  bowiem tworzą masy..   Im większa koncentracja bogactwa w wąskich grupach i im większe nierówności dochodowe tym gorzej dla popytu , a tym samym dla  wzrostu gospodarczego. Każdy wzrost dochodów  grup biedniejszych w odróżnieniu od  najbogatszych, szybko przekłada się na  zakupy, na  wzrost popytu. Narastające nierówności dochodowe  prowadza do syndromu błędnego kola.  Stanowią barierę popytu , co  z kolei  zmniejsza skłonność przedsiębiorców do inwestowania i tworzenia nowych miejsc pracy. To zaś niekorzystnie rzutuje na popyt. Nierówności  społeczne  są  tym samym  jedną z  głównych przyczyna marnotrawstwa zasobów, co jest widoczne zwłaszcza w niektórych  bogatych krajach. Np. w USA przedsiębiorstwa wytwarzające żywność oraz supermarkety i konsumenci wyrzucają na śmietnik ok. 30–50 proc, tych dóbr, i to w sytuacji gdy  liczba głodujących ludzi świata szacowana jest na ok. miliard osób,.  Nierówności społeczne negatywnie przekładają  się  też na budżet państwa, przyczyniają się do wzrostu zadłużenia publicznego a konsekwencji stopniowego uzależniania się państw od pożyczkodawców. Dlatego tez nierówności   uznawane są   za fundamentalny problem współczesnego świata.   Nieprzypadkowo tez kwestia ta była  podstawowym tematem   tegorocznego światowego Forum Gospodarczego w Davos 
Wskazywano tam na  konieczność zmian systemowych, przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu na rzecz systemu inkluzywnego. Wymaga to  aktywnej roli państwa.  Wolny rynek    bowiem bez skutecznych  regulacji  i ram. się wynaturza . Przekonują o tym  m.in. dwaj  ekonomiści- nobliści  Robert Shiller i  Georg  Akerlof w książce  pod znamiennym tytułem „Złowić frajera  Ekonomia manipulacji i oszustwa” . To  książka zasługująca na uwagę,  chociażby,  dlatego, żeby nie być owym  tytułowym frajerem.  Książka ta zmusza do refleksji nad kształtem gospodarki i  kapitalizmu.  ”Zmusza d refleksji  nad tym, jakiego kapitalizmu potrzebujemy. 


 
Wydarzenia
więcej
Opinie
więcej
Najnowszy numer
Związek
więcej
Wideo Konferencja "Układy zbiorowe droga do społecznej gospodarki rynkowej" - Debata publicystów
Blogi
avatar
Jerzy
Bukowski

Jerzy Bukowski: Chwała prawnikom!
Skąd bowiem, jak nie z duchowej stolicy Polski miano wówczas oczekiwać dźwięku legislacyjnej pobudki?
avatar
Jacek
Matysiak

Sznur (nawet) generalski
Kilka lat temu po pełniejszym zapoznaniu się z dostępnym życiorysem Jaruzelskiego napisałem biograficzny wiersz. Pominąłem w nim pogłoski o tym, że może on być sowiecką matrioszką, implantem, za czym stoi m. in. opinia „jego” kolegi z dzieciństwa, który był zaskoczony, że nie widział na jego dłoni szramy, pamiątki z wypadku w dzieciństwie…
avatar
Marian
Panic

Pełnomocnik ds. antysemityzmu Nadrenii Północnej-Westwalii: Nasze spojrzenie musi się kierować na Polskę
W Niemczech w niektórych landach istnieje specjalna instytucja (osoba) oddelegowana do zwalczania antysemityzmu (tzw. Antisemitismusbeauftragte). Teraz powołano coś takiego również w Nadrenii Północnej-Westwalii.

Drogi Użytkowniku,

Nasz Serwis korzysta z plików cookies. Przez dalsze aktywne korzystanie z naszego Serwisu (zamknięcie komunikatu, kliknięcie na elementy na stronie poza komunikatem, przeglądanie Serwisu z otwartym komunikatem) bez zmian ustawień Twojej przeglądarki, wyrażasz zgodę na:
• przetwarzanie danych osobowych przez Tysol Sp. z o.o. i naszych zaufanych partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji. Wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć, niezależnie od zgód wyrażonych na pozostałe rodzaje przetwarzania danych. Dowiedz się więcej o zgodzie marketingowej w naszej Polityce prywatności / Cofnij zgodę.

• na zapisywanie plików cookies w Twoim urządzeniu końcowym oraz na korzystanie z informacji w nich zapisanych. Ten rodzaj plików cookies pozwala nam na dopasowanie treści dostępnych w Serwisie do Twoich preferencji, utrzymywania sesji po zalogowaniu oraz zapewnienia optymalnej funkcjonalności Serwisu. Więcej o plikach cookies i sposobie przetwarzania Twoich danych osobowych dowiesz się w naszej Polityce prywatności.