loading
Proszę czekać...
prof. Elżbieta Mączyńska: Związki są na pogodę, ale przede wszystkim na niepogodę
Opublikowano dnia 06.04.2018 17:14
Pytanie, jaka jest rola związków zawodowych, stawia sobie wielu ekonomistów i socjologów, także w bogatych krajach. Istnieją międzynarodowe porównawcze badania, w tym zlecane przez OECD, które wskazują, że kraje, w których działa system partycypacyjny, mają lepsze wyniki ekonomiczne. Elementem takiego systemu są związki zawodowe – mówi prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego i wybitny ekonomista prof. Elżbieta Mączyńska w rozmowie z Andrzejem Berezowskim.

TS, fot T. Gutry


- A czy dziś warto by było stworzyć 21 postulatów na nowo, postulatów odpowiadających dzisiejszym czasom i realiom?
Po 1989 r.. nigdy nie doszło do pogłębionej dyskusji, jaki system kapitalistyczny ma obowiązywać w Polsce. Jakiego systemu chcemy. Zaimplementowany został system neoliberalny  i zasady  konsensusu waszyngtońskiego  co nie ma  wiele wspólnego z postulatami związkowymi. Argumentowano, że byliśmy zbyt biedni, aby wprowadzić  partycypacyjny  model skandynawski. Ale  można postawić pytanie czy byliśmy tak bogaci jak USA, żeby wprowadzać system  amerykański? W 1989 Polska była zadłużonym krajem. To wierzyciele w dużym stopniu wymusili przyjęcie i konsensusu waszyngtońskiego  
Dziś jest potrzebna debata nad kształtem  modelu ustroju społeczno-gospodarczego. Dotyczy to zresztą nie tylko Polski.   Obecnie  w wielu krajach  toczy się intensywny dyskurs na temat   pożądanego modelu kapitalizmu, bo neoliberalna jego forma zawiodła, doprowadzając w 2008 r.  do  wielkiego kryzysu i  nieprawidłowości w gospodarce globalnej.  Świat się popsuł, czego wyrazem są m.in. głębokie  i w wielu krajach  narastające nierówności  społeczne,  w tym dochodowe. Pokazują to  to m.in. statystyki, z których  np. wynika, że ośmiu najbogatszych ludzi ma tyle samo majątku co  biedniejsza połowa świata,    Skutkuje to  ograniczeniami , barierami popytu,  W wyniku postępu technologicznego  zwiększa się podaż   rozmaitych dóbr  i usług, ale coraz trudniej  o nabywców. Półki  w sklepach uginają się od towarów , producenci i  handlowcy zażarcie ze sobą konkurują, reklama staje się coraz bardzie agresywną, uprzykrzającą życie. Popyt  bowiem tworzą masy..   Im większa koncentracja bogactwa w wąskich grupach i im większe nierówności dochodowe tym gorzej dla popytu , a tym samym dla  wzrostu gospodarczego. Każdy wzrost dochodów  grup biedniejszych w odróżnieniu od  najbogatszych, szybko przekłada się na  zakupy, na  wzrost popytu. Narastające nierówności dochodowe  prowadza do syndromu błędnego kola.  Stanowią barierę popytu , co  z kolei  zmniejsza skłonność przedsiębiorców do inwestowania i tworzenia nowych miejsc pracy. To zaś niekorzystnie rzutuje na popyt. Nierówności  społeczne  są  tym samym  jedną z  głównych przyczyna marnotrawstwa zasobów, co jest widoczne zwłaszcza w niektórych  bogatych krajach. Np. w USA przedsiębiorstwa wytwarzające żywność oraz supermarkety i konsumenci wyrzucają na śmietnik ok. 30–50 proc, tych dóbr, i to w sytuacji gdy  liczba głodujących ludzi świata szacowana jest na ok. miliard osób,.  Nierówności społeczne negatywnie przekładają  się  też na budżet państwa, przyczyniają się do wzrostu zadłużenia publicznego a konsekwencji stopniowego uzależniania się państw od pożyczkodawców. Dlatego tez nierówności   uznawane są   za fundamentalny problem współczesnego świata.   Nieprzypadkowo tez kwestia ta była  podstawowym tematem   tegorocznego światowego Forum Gospodarczego w Davos 
Wskazywano tam na  konieczność zmian systemowych, przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu na rzecz systemu inkluzywnego. Wymaga to  aktywnej roli państwa.  Wolny rynek    bowiem bez skutecznych  regulacji  i ram. się wynaturza . Przekonują o tym  m.in. dwaj  ekonomiści- nobliści  Robert Shiller i  Georg  Akerlof w książce  pod znamiennym tytułem „Złowić frajera  Ekonomia manipulacji i oszustwa” . To  książka zasługująca na uwagę,  chociażby,  dlatego, żeby nie być owym  tytułowym frajerem.  Książka ta zmusza do refleksji nad kształtem gospodarki i  kapitalizmu.  ”Zmusza d refleksji  nad tym, jakiego kapitalizmu potrzebujemy. 


 
Wydarzenia
więcej
Opinie
więcej
Najnowszy numer
Związek
więcej
Wideo Agnieszka Romaszewska: Ukraina postawiła na Niemcy. I się na tym przejedzie
Blogi
avatar
Maciej
Michalski

[Kliknij aby zobaczyć całość] Nowy rysunek Michalskiego: "Biedroń"
Ten i więcej rysunków w najnowszym "Tygodniku Solidarność" dostępnym również w aplikacji mobilnej.
avatar
Jerzy
Bukowski

Jerzy Bukowski: Odszedł Boży Jerzyk
Z odejściem Jerzego Bożyka podwawelski gród zubożał artystycznie i patriotycznie.
avatar
prof. Romuald
Szeremietiew

Prof. Romuald Szeremietiew: Błyskanie kłami
MON niedawno ogłosił zamiar kupna dwu baterii rakiet OPL „Patriot”, a teraz zamierza kupić dywizjon (20 wyrzutni) rakiet HIMARS. Te wyrzutnie rakietowe służą do wsparcia ogniowego wojsk lądowych poprzez wykonywanie głębokich uderzeń ogniowych. System Himars wykorzystuje w tym celu amunicję rakietową precyzyjnego rażenia, naprowadzaną za pomocą systemów nawigacji inercyjnej i satelitarnej. Środki ogniowe przeznaczone są do wykonywania zadań ogniowych w obszarze działań taktycznych, tj. do 70 km, oraz w obszarze działań operacyjnych na odległościach do 300 km. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że pocisk rakietowy nie trafi do celu, jeśli nie ma precyzyjnego naprowadzania. Należy rakietom zapewnić warunki, aby trafiały w cele.

Drogi Użytkowniku,

Nasz Serwis korzysta z plików cookies. Przez dalsze aktywne korzystanie z naszego Serwisu (zamknięcie komunikatu, kliknięcie na elementy na stronie poza komunikatem, przeglądanie Serwisu z otwartym komunikatem) bez zmian ustawień Twojej przeglądarki, wyrażasz zgodę na:
• przetwarzanie danych osobowych przez Tysol Sp. z o.o. i naszych zaufanych partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji. Wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć, niezależnie od zgód wyrażonych na pozostałe rodzaje przetwarzania danych. Dowiedz się więcej o zgodzie marketingowej w naszej Polityce prywatności / Cofnij zgodę.

• na zapisywanie plików cookies w Twoim urządzeniu końcowym oraz na korzystanie z informacji w nich zapisanych. Ten rodzaj plików cookies pozwala nam na dopasowanie treści dostępnych w Serwisie do Twoich preferencji, utrzymywania sesji po zalogowaniu oraz zapewnienia optymalnej funkcjonalności Serwisu. Więcej o plikach cookies i sposobie przetwarzania Twoich danych osobowych dowiesz się w naszej Polityce prywatności.